Jak prawidłowo skorzystać z ulgi dla pracujących seniorów

Mechanizm „ulgi dla pracujących seniorów” (PIT-0 dla seniorów) opiera się na zwolnieniu z opodatkowania przychodów do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85 528 zł. Dla podatników rozliczających się według skali podatkowej kwota ta kumuluje się z kwotą wolną od podatku w wysokości 30 000 zł, co efektywnie pozwala na uzyskanie przychodu w wysokości 115 528 zł rocznie bez konieczności zapłaty podatku dochodowego. W praktyce jednak pojawia się szereg wątpliwości, w jaki sposób prawidłowo skorzystać z tej ulgi, a także - w jakich sytuacjach ulga ta faktycznie przysługuje.

Zwolnieniu podlegają zasadniczo przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy, z umów zlecenia wykonywanych na rzecz przedsiębiorcy lub na rzecz właściciela nieruchomości w związku z potrzebami związanymi z utrzymaniem takiej nieruchomości, z zasiłku macierzyńskiego oraz z pozarolniczej działalności gospodarczej, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania według skali podatkowej, liniowo, z tytułu kwalifikowanego prawa własności intelektualnej (IP-BOX) albo ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Przykład 1:
Przychody z tytułu:

• kontraktu menedżerskiego,
• umowy o dzieło,
• umowy o przekazanie praw autorskich,
• umowy sprzedaży ruchomości
• nie są objęte zwolnieniem dla pracujących seniorów.

Przykład 2:
Seniorka w wieku 60 lat nadal pracuje i nie pobiera emerytury. W ramach rodziny zastępczej przyjęła na wychowanie małoletniego wnuka i korzysta z urlopu macierzyńskiego. Wypłacany zasiłek macierzyński korzysta ze zwolnienia w ramach ulgi dla pracujących seniorów.

Najlepszy sposób na Twoje ulgi i odliczenia w PIT to Program e-pity^®
Nie musisz liczyć ulgi i odliczeń w PIT za 2025 ręcznie. Sprawdź wysokość Twoich ulgi, odliczeń i zwrotu podatku kompleksowo, także z uwzględnieniem nowej kwoty wolnej od podatku w PIT.
Ulgi i odliczenia wylicz w Programie e-pity 2025 i wyślij swój PIT 2025 online

Prawo do ulgi nabywa się dokładnie w dniu urodzin. Dla kobiet jest to dzień 60. urodzin, a dla mężczyzn - dzień 65. urodzin. Oznacza to, że przychód postawiony do dyspozycji seniora w dniu jego 60. lub 65. urodzin jest już objęty zwolnieniem przedmiotowym (np. pismo DKIS z dnia 27 lutego 2026 r., sygn.: 0112-KDIL2-1.4011.133.2026.2.KF).

Warunkiem zwolnienia jest to, aby podatnik „nie otrzymywał” emerytury i renty rodzinnej lub tym podobnych świadczeń.  „Otrzymywanie” należy rozumieć dosłownie jako faktyczną wypłatę świadczenia (wpływ na rachunek). Zgodnie z pismami DKIS z dnia 16 czerwca 2025 r., sygn.: 0112-KDIL2-1.4011.345.2025.1.TR i z dnia 12 stycznia 2026 r., sygn.: 0114-KDIP3-2.4011.949.2025.2.JM:

1. Świadczenia wypłacone przed otrzymaniem pierwszej emerytury korzystają ze zwolnienia, nawet jeśli decyzja o emeryturze została wydana wcześniej.
2. Data wydania decyzji (nawet z mocą wsteczną) nie blokuje ulgi dla przychodów z pracy otrzymanych przed fizyczną wypłatą emerytury.
3. Wypłata jakiejkolwiek części pensji po dniu otrzymania pierwszej emerytury powoduje utratę prawa do zwolnienia od tych kwot. Należy zatem szczególnie uważać na datę pierwszej wypłaty emerytury. Jeśli przykładowo odprawa emerytalna wpłynie choćby jeden dzień po emeryturze, ulga przepada bezpowrotnie, a próba obejścia tego poprzez zwrot nienależnie pobranego świadczenia do ZUS nie przywróci preferencji podatkowej.

Emerytura z zagranicy nie pozbawia jednak prawa do ulgi, o ile spełnia się pozostałe warunki.

Zwolnienie z PIT dla przyszłych emerytów - pracujących seniorów

Ważne! Jeśli seniorka otrzymywała rentę rodzinną po zmarłym mężu, którą później ZUS/KRUS uznał za nienależną w okresie, gdy uzyskała już prawo do własnej emerytury i którą musiała zwrócić, to i tak traci ona prawo do ulgi dla seniorów za okres, w którym to świadczenie (rentę rodzinną) fizycznie otrzymywała. „Późniejsze rozliczenie ww. renty w związku z wypłatą pierwszej emerytury pozostaje bez wpływu na możliwość skorzystania z omawianego zwolnienia” (pismo DKIS z dnia 8 stycznia 2026 r., sygn.: 0112-KDIL2-1.4011.893.2025.3.KP).

Ustawodawca w katalogu negatywnym wymienił emerytury i renty rodzinne. Dlatego też pobieranie renty rodzinnej z ZUS czy KRUS stoi na przeszkodzie dla skorzystania z ulgi dla pracujących seniorów. Natomiast w piśmie z dnia 9 czerwca 2025 r., sygn.: 0113-KDIPT2-1.4011.291.2025.2.DJD Dyrektor KIS potwierdził wykładnię językową przepisów ustawy o PIT, iż pobieranie renty z tytułu niezdolności do pracy (również renty rolniczej z KRUS) nie wyłącza ulgi. Tzw. renta inwalidzka jest traktowana jako odrębne świadczenie, niewymienione wyraźnie w ustawie o PIT jako powód nieprzysługiwania ulgi dla seniorów.

Sędziowie i prokuratorzy w stanie czynnym nie mogą korzystać z ulgi dla seniora. Wynika to z faktu, że od ich wynagrodzenia nie odprowadza się składek na ubezpieczenie społeczne. Warunkiem ulgi jest tymczasem podleganie ubezpieczeniom społecznym w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Dyrektor KIS w piśmie z dnia 2 czerwca 2023 r., sygn.: 0114-KDWP.4011.2.2023.2.ASZ jednoznacznie podkreślił, iż fakt nieodprowadzania składek przez sędziego uniemożliwia uznanie, że podlega on ubezpieczeniom w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście ulgi dla seniora. Stanowisko to potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyrokach z dnia 7 grudnia 2023 r., sygn. akt: I SA/Po 555/23 i z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt: I SA/Po 619/23.

Najlepszy sposób na Twoje ulgi i odliczenia w PIT to Program e-pity^®
Nie musisz liczyć ulgi i odliczeń w PIT za 2025 ręcznie. Sprawdź wysokość Twoich ulgi, odliczeń i zwrotu podatku kompleksowo, także z uwzględnieniem nowej kwoty wolnej od podatku w PIT.
Ulgi i odliczenia wylicz w Programie e-pity 2025 i wyślij swój PIT 2025 online

Senior zatrudniony na etacie (z ubezpieczeniem społecznym) może korzystać ze zwolnienia PIT-0 także od przychodów z umowy zlecenia u innego podmiotu, nawet jeśli z tego zlecenia odprowadza tylko składkę zdrowotną. W piśmie z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. 0115-KDIT2.4011.282.2024.1.ŁS Dyrektor KIS wyjaśnił, że okoliczność, iż w niektórych przypadkach podatnik nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z tytułu umowy zlecenia, nie oznacza, że traci on prawo do zwolnienia.

Nie. Kwota limitu jest stała i nie zależy od tego, czy senior pracował cały rok, czy tylko jego dowolną część. W piśmie z dnia 21 maja 2025 r., sygn: 0112-KDWL.4011.3.2025.2.WS Dyrektor KIS potwierdził, iż ulga dla seniora obowiązuje niezależnie od okresu przepracowanego w danym roku. Dla celów skorzystania z ulgi nie ma znaczenia fakt, iż część roku podatnik nie będzie spełniać warunków do skorzystania ze zwolnienia, np. będzie otrzymywać tylko przychody z tytułu emerytury lub będzie otrzymywać równocześnie zarówno przychody z tytułu emerytury jak i ze stosunku pracy.

Przykład:
Przedsiębiorca przechodzi na emeryturę w październiku. Może objąć zwolnieniem cały przychód uzyskany od stycznia do momentu pierwszej wypłaty emerytury, aż do pełnej kwoty 85 528 zł.

Odliczeniu od dochodu podlegają wyłącznie te składki, których podstawę wymiaru stanowi przychód podlegający opodatkowaniu. W uldze dla pracujących seniorów do poziomu 85 528 zł osiągnięty przychód jest zwolniony z opodatkowania. Po jego przekroczeniu pojawia się natomiast przychód opodatkowany. Tylko ta część składek ZUS, która przypada na ów przychód opodatkowany, może zostać odliczona od dochodu przy ustalaniu podstawy opodatkowania.

Przykład:
Pracownica w wieku 63 lat nie pobiera emerytury i od początku roku osiągnęła narastająco przychód 81 891,33 zł. Należna jest jej bieżąca pensja 10 000 zł brutto. Przyjmujemy standardowe koszty uzyskania przychodu na poziomie 250 zł.

Zgodnie z pismem DKIS z 15 września 2023 r., sygn: 0112-KDWL.4011.50.2023.1.WS, skorzystanie z ulgi dla seniorów w konktekście autorskich kosztów uzyskania przychodów (50%) zależne jest od źródła przychodów:

1. Stosunek pracy: Suma przychodów zwolnionych (PIT-0) oraz kosztów autorskich (50% KUP) nie może w roku podatkowym przekroczyć kwoty 120 000 zł. Zatem efektywny limit kosztów autorskich przy pełnej uldze dla seniorów wynosi 34 472 zł, jako różnica górnej granicy pierwszego przedziału skali podatkowej 120 000 zł i limitu zwolnienia w uldze dla seniorów 85 528 zł. To samo dotyczy przychodów ze stosunku służbowego, pracy nakładczej i spółdzielczego stosunku pracy.
2. Umowa zlecenia: Stosowne przepisy ustawy o PIT nie wymieniają jednak umów zlecenia. Oznacza to, że senior na zleceniu może korzystać z pełnej ulgi (85 528 zł) i dodatkowo odliczyć koszty autorskie do limitu 120 000 zł od nadwyżki. Łączna korzyść może wynieść nawet 205 528 zł (85 528 zł + 120 000 zł).

Przykład:
Nauczyciel akademicki korzystający z ulgi dla seniora (85 528 zł) może od nadwyżki zarobków z etatu odliczyć już tylko 34 472 zł kosztów autorskich. Jeśli jednak ten sam senior wykonuje zlecenie z prawami autorskimi, może odliczyć od niego koszty autorskie aż do pełnego limitu 120 000 zł.

Najlepszy sposób na Twoje ulgi i odliczenia w PIT to Program e-pity^®
Nie musisz liczyć ulgi i odliczeń w PIT za 2025 ręcznie. Sprawdź wysokość Twoich ulgi, odliczeń i zwrotu podatku kompleksowo, także z uwzględnieniem nowej kwoty wolnej od podatku w PIT.
Ulgi i odliczenia wylicz w Programie e-pity 2025 i wyślij swój PIT 2025 online

Oświadczenie o uldze (PIT-2) składane przez pracownika pracodawcy wygasa z dniem ustania stosunku pracy. Jeśli jednak pracodawca wypłaca odprawę lub ekwiwalent po rozwiązaniu umowy, może nadal stosować ulgę, pod warunkiem złożenia przez byłego pracownika nowego oświadczenia PIT-2 (lub równoważnego). Dyrektor KIS w piśmie z dnia 27 marca 2026 r., sygn.: 0112-KDIL2-1.4011.218.2026.1.MKA wyjaśnił, że: „płatnik ma obowiązek przyjąć takie oświadczenie i uwzględnić je przy obliczaniu zaliczek od świadczeń wypłacanych po ustaniu stosunku pracy”. Wcześniej już bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w prawomocnym wyroku z dnia 1 lutego 2023 r., sygn. akt: I SA/Sz 809/22 orzekł, iż płatnik jest związany treścią złożonego oświadczenia o spełnieniu przez podatnika warunków do zastosowania ulgi dla pracujących seniorów i w oparciu o to oświadczenie oblicza i pobiera zaliczkę na podatek.

Jeśli natomiast senior spełnia warunki do ulgi, ale nie złożył pracodawcy oświadczenia o stosowaniu ulgi, może z niej skorzystać w zeznaniu rocznym.

Niejednokrotnie zdarza się, iż podatnik na skutek niewiedzy bądź błędnych informacji pomija w zeznaniu rocznym ulgę, która mu przysługuje. W przypadku seniorów może to w szczególności dotyczyć wypłacanych im odpraw emerytalnych, nagród czy ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Należy pamiętać, że zwrot podatku nie nastąpi automatycznie. Dyrektor KIS w piśmie z dnia 5 listopada 2025 r., sygn.: 0112-KDWL.4011.133.2025.2.JK przypomniał, że w celu uzyskania zwrotu nadpłaconego podatku wymagane jest złożenie korekty zeznania podatkowego oraz wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Prawo do takiej korekty wygasa po 5 latach.

Po pierwsze, podatnik nie musi rezygnować z emerytury na cały rok. Może odroczyć jej pobranie o zaledwie jeden lub dwa miesiące, aby otrzymać odprawę emerytalną, nagrodę jubileuszową lub ekwiwalent za urlop w ramach ulgi. Wówczas zysk na podatku dochodowym może przewyższyć wartość niepobranej emerytury.

Po drugie, z punktu widzenia ubezpieczeniowego, każdy rok pracy po osiągnięciu wieku emerytalnego bez pobierania świadczenia zwiększa przyszłą emeryturę. Wynika to z faktu, że zgromadzony kapitał dzielimy przez mniejszą liczbę miesięcy prognozowanego dalszego trwania życia.

Po trzecie, ulga opłaca się osobom, które zarabiają dużo, a ich wypracowana dotychczas emerytura jest stosunkowo niska. Dlatego ulga ma sens ekonomiczny w szczególności wtedy, gdy senior i tak planował pracować bez pobierania emerytury, np. by uniknąć jej zawieszenia po przekroczeniu limitu 130% przeciętnego wynagrodzenia.