Aktualności
tel. serwisowy: 61 307 00 77 (08:00 - 16:00)
W indywidualnej interpretacji Dyrektor KIS wyjaśnił skutki podatkowe zrzeczenia się służebności osobistej przez osobę, która otrzymała to prawo w ramach podziału majątku małżeńskiego.
Podatniczka i jej mąż w 2017 r. nabyli do wspólnego majątku małżeńskiego nieruchomość gruntową zabudowaną budynkiem mieszkalnym, zaś w 2024 r. zaciągnęli kredyt hipoteczny, którego zabezpieczeniem była hipoteka ustanowiona na tej nieruchomości. Wkrótce jednak zdecydowali o rozstaniu. W konsekwencji 30 stycznia 2025 r. dokonali przed notariuszem następujących, powiązanych ze sobą czynności:
31 stycznia 2025 r. mąż wyprowadził się, a następnie małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód. Sąd nie orzekał o podziale majątku wspólnego, ponieważ ten majątek został już rozliczony zgodnie ze wcześniejszymi ustaleniami stron.
Po rozwodzie podatniczka uznała, że dalsze korzystanie z prawa zamieszkiwania w domu należącym wcześniej do małżonków jest niepraktyczne. Dlatego w październiku 2025 r., oświadczeniem złożonym przed notariuszem, wyraziła zgodę na wykreślenie przysługującej jej służebności osobistej w zamian za zapłatę przez byłego męża kwoty 300 000 zł, a więc niższej niż formalna wartość prawa, którego się zrzekła. Otrzymane środki przeznaczyła na zakup mieszkania, w którym obecnie mieszka wraz z synem.
Podatniczka jest zdania, że w tych okolicznościach kwota 300 000 zł, którą otrzymała za zrzeczenie się służebności osobistej, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W całym procesie związanym z podziałem majątku małżeńskiego, rozciągniętym w czasie od stycznia do października 2025 r., uzyskała bowiem zwolnienie z długu w wysokości około 250 000 zł oraz kwotę 300 000 zł w gotowce, czyli łącznie około 550 000 zł, w zamian za wyzbycie się całości praw do nieruchomości nabytej w trakcie trwania małżeństwa, w której jej udział został wyceniony na 500 000 zł. Wartość otrzymanych przez nią świadczeń jest więc zbliżona do wartości oddanego udziału. Taka skala zbieżności w jej ocenie wskazuje na ekwiwalentny, rozliczeniowy charakter całej operacji, odpowiadający istocie podziału majątku wspólnego. Natomiast podział majątku wspólnego jest, niezależnie od tego, czy następuje w drodze umowy, czy orzeczenia Sądu, inną formą realizacji już przysługującego małżonkowi prawa majątkowego (udziału w majątku wspólnym), a nie nowym przysporzeniem majątkowym w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT. Podatniczka wystąpiła o indywidualną interpretację, aby uzyskać potwierdzenie swojego stanowiska.
Najlepszy i najprostszy sposób na PIT - Program e-pity®
Nie musisz znać się na PIT'ach i zmianach podatkowych. Oblicz wygodnie wysokość Twojego podatku PIT kompleksowo razem z wszystkimi ulgami, odliczeniami i kwotą wolną od podatku. Zadbaj o najwyższy i najszybszy zwrot podatku z PIT do 45 dni.
Po prostu oblicz Twój e-PIT w Programie e-pity 2025 i wyślij PIT online
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał jednak w interpretacji, że zrzeczenie się służebności osobistej, takiej jak służebność mieszkania, jest odrębną czynnością prawną, niezwiązaną bezpośrednio z podziałem majątku wspólnego małżonków. Podkreślił przy tym, że służebność osobista nie wchodzi w skład majątku wspólnego. Kwota 300 000 zł, którą podatniczka otrzymała od byłego męża w zamian za zrzeczenie się służebności osobistej, jest więc dla niej przysporzeniem majątkowym, które należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł i opodatkować podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nie zmienia tego fakt wcześniejszego przekazania przez nią udziału w nieruchomości na rzecz byłego męża w drodze darowizny oraz to, że kwota otrzymanego świadczenia nie przekracza wartości udziału, jaki przysługiwał jej we wspólnym majątku małżonków.
Podział majątku małżeńskiego przy rozwodzie bez PCC
Źródło: indywidualna interpretacja 0113-KDWPT.4011.648.2026.1.MH z 8 października 2026 r.
