Kryptowaluty a podatek PIT – rozliczenie PIT 2019 r.

PIT-38 rozliczysz w programie e-pity

Handel krytpowalutami (Bitcoin, Litecoin, Ethereum itp.) rządzi się swoją specyfiką w aspektach podatkowych. Podatnicy, którzy kopią lub zarabiają na handlu krypto walutami a także dokonują rozliczeń w walucie wirtualnej, powinny zachować szczególne zasady i dokumentować transakcje w szczególny sposób. Należy pamiętać, że od 2019 r. rozliczenie krypto waluty odbywa się na innych zasadach niż w latach wcześniejszych. W efekcie inne będzie grupowanie przychodów do źródeł podatkowych i inne będą zasady rozliczania kosztów.

Rozliczenie podatkowe PIT  - obrotu walutą wirtualną (Bitcoin, Litecoin, Ethereum itp.) za 2019 r. – źródło przychodów

Podatnik obowiązany jest rozliczyć w rocznej deklaracji podatkowej przychody i koszty poniesione z tytułu transakcji kryptowalutami. Obie te kategorie rozliczane są na PIT-38 w źródle kapitały pieniężne.

Oblicz dokładnie Twój PIT-38 (kryptowaluty) od razu w Programie e-pity 2019.

Nie musisz liczyć podatku w PIT-38 (kryptowaluty) za 2019 ręcznie. Sprawdź wysokość Twojego podatku kompleksowo - razem z wszystkimi ulgami, odliczeniami i nową kwotą wolną od podatku.
Wylicz wygodnie Twój PIT-38 od handlu kryptowalutami w Programie e-pity 2019 i wyślij PIT 2020 online >>

Zarówno przychodów, jak i kosztów nie łączy się i nie rozlicza łącznie z pozostałymi kwotami w ramach całej grupy kapitałów pieniężnych. A zatem:

  • przychód z krypto walut może być sumowany wyłącznie z pozostałymi przychodami z krypto walut (nie można łączyć go na z przychodem ze sprzedaży akcji, udziałów, praw finansowych),
  • koszt poniesiony na nabycie kryptowalut może być sumowany wyłącznie z pozostałymi kosztami z krypto walut (nie sumujemy go z kosztami nabycia akcji, udziałów itd. znajdujących się w grupie kapitałów pieniężnych)
  • różnica przychodu i kosztu (dochód będący podstawą opodatkowania) może być rozliczana wyłącznie w ramach krypto walut (osobna rubryka na PIT-38, która w podsumowaniu podstawy opodatkowania nie łączy się z pozostałymi przychodami wykazywanymi na PIT-38.
  • Nadwyżki kosztów ponad wartość przychodu w ujęciu rocznym nie łączy się z taką samą nadwyżką występującą w pozostałych kapitałach pieniężnych; w przypadku tych pozostałych kapitałów nadwyżka ta jest stratą podatkową i można ją rozliczać w sposób szczególny przez kolejne lata, natomiast w przypadku krypto walut nadwyżka kosztów jest przenoszona do rozliczenia na następny rok podatkowy.

Bardzo często zdarza się, że podatnicy rozliczają również w działalności gospodarczej transakcje korzystając w tym celu z krypto walut. Mimo tego, że rozliczenie odbywa się w ramach działalności związanej z prowadzeniem przedsiębiorstwa, ujęcie podatkowe transakcji powinno skutkować zawsze ustaleniem przychodu lub kosztu z tytułu kupna/sprzedaży krypto waluty poza działalnością gospodarczą. W związku z powyższym:

  • Nie ma możliwości kupna krypto waluty w ramach działalności gospodarczej ( PIT-36, PIT-36L lub PIT-28) i rozliczyć je z przychodami w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa (ograniczając tym samym wartość dochodu firmy w danym okresie),
  • W przypadku barterów (krypto waluta za towar, za usługę, zapłata w rozliczeniu krypto walutą) dochodzi do wyceny kosztu (przychodu po stronie

Wczytaj, sprawdź i rozlicz Twój e-PIT-38 w Programie e-pity®

Sprawdź Twój e-PIT-38. Wczytaj wstępnie przygotowany dla Ciebie Twój e-PIT-38 z portalu podatki.gov.pl. Uzupełnij wszystkie przysługujące Ci koszty, ulgi i odliczenia - spróbuj obniżyć Twój podatek. Rozlicz e-PIT-38 i wyślij e-Deklarację a zwrot otrzymasz najpóźniej do 45 dni.
To najlepszy sposób na Twój e-PIT-38 - wczytaj i sprawdź. Rozlicz e-pity już teraz online >>

Wysokość podatku PIT ze sprzedaży kryptowalut

Podatek od krypto walut wynosi 19% podstawy, czyli 19% przychodu po odjęciu od niego kosztów uzyskania. Nie można kwoty podstawy opodatkowania obniżać o wartość ulg i odliczeń podatkowych, opodatkowaniu podlega czysta wartość dochodu. Od krypto walut podatku nie trzeba płacić w trakcie roku, w szczególności bezpośrednio w związku ze sprzedażą. Kryptowaluty rozlicza się dopiero na koniec roku w deklaracji rocznej i płaci wyłącznie roczny podatek od całości rozliczeń.

A zatem np. jeśli podatnik w jednym miesiącu uzyskał dochód ze sprzedaży, a w drugim poniósł wyższe koszty niż przychód to ostatecznie kwoty te porównuje w zeznaniu rocznym i w deklaracji rocznej płaci podatek od różnicy ze wszystkich transakcji krypto walutami w trakcie roku.

Przykład
W lipcu doszło do nabycia Ripple za 100.000 zł w czerwcu sprzedano Dash za 40.000 zł. Podatek wyznacza się od 60.000 zł i płaci się go na koniec roku.

Jeśli podatnik posiada różne rodzaje przychodów kapitałowych, z których jednym są kapitały pieniężne, to nie ma konieczności wysyłania dwóch (lub kilku) osobnych deklaracji PIT-38. 
Podatek płatny jest nie później niż do końca kwietnia roku następującego po rozliczanym roku podatkowym. W tytule przelewu do urzędu skarbowego wskazać należy jako tytuł przelewu PIT-38.

Co istotne może się zdarzyć, że podatnik opłaca podatek wykazany na PIT-38 z kilku tytułów – kilku różnych rodzajów transakcji, np. od dochodu z krypto walut oraz ze sprzedaży akcji. Inaczej niż ma to miejsce w zakresie łączenia dochodów, samej zapłaty podatku dokonać można jednym łącznym przelewem, na całą kwotę wynikającą z deklaracji PIT-38.

„Strata” podatkowa w krypto walutach

 Nadwyżka kosztów uzyskania przychodów nad przychodami z odpłatnego zbycia waluty wirtualnej uzyskanymi w roku podatkowym powiększa koszty uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia waluty wirtualnej poniesione w następnym roku podatkowym.

Oznacza to, że nie można mówić o stracie podatkowej, którą można rozliczać w większości przypadków do 5 lat kalendarzowych, ale o nadwyżce, którą rozlicza się w roku następnym. Pojęcie „w roku następnym” nie jest jednoznaczne i należy uważać na następujące kwestie:

  • Rok następny jest pojedynczy co sugerowałoby, że nadwyżkę należy rozliczyć w kosztach wyłącznie w jednym roku – nie można jej podzielić, jeśli w roku kolejnym wystąpi przychód i koszt, to podatnik nie musi w ogóle z nadwyżki z lat poprzednich korzystać i rozliczyć wyłącznie koszty poniesione na bieżąco,
  • Ustawodawca kilkakrotnie posłużył się w ustawie o PIT oznaczeniem „rok bezpośrednio następujący”, a w tym miejscu wskazał, że rozliczenie ma mieć miejsce w roku następnym, a nie w roku bezpośrednio następnym; nasuwa się pytanie czy rokiem następnym po 2020 jest wyłącznie 2021 (ten jest bowiem bezpośrednio następnym), czy również 2022, 2023…2040 (te są następne, bo nie poprzedzają roku 2020); wydaje się, że druga z odpowiedzi nie jest pozbawiona podstaw wykładni językowej a to sugerowałoby, że nadwyżkę poniesionych kosztów nad przychodami można wykazać w każdym kolejnym roku, w którym przychód wystąpi (jeśli podatnik zdecyduje się jeszcze rozliczać w krypto walutach lub inwestować w nie i osiągnie przychód),
  • Uznając, że nadwyżkę można rozliczyć wyłącznie w jednym roku i nie musi to być rok bezpośrednio następujący po roku jej wykazania uznać należy, że podatnik może swobodnie zdecydować kiedy przychód będzie na tyle duży, by pokryć go całą wartością (lub jak największą wartością) wykazanej nadwyżki kosztów z lat wcześniejszych
  • Dopuszczalne jest łączenie nadwyżki z kilku lat i rozliczanie ich w jednym kolejnym (następnym roku).

Ustalenie wysokości przychodu i daty uzyskania przychodu z kryptowalut

Za przychody z zysków kapitałowych uważa się przychody z wymiany waluty wirtualnej na środek płatniczy, towar, usługę lub prawo majątkowe inne niż waluta wirtualna lub z regulowania innych zobowiązań walutą wirtualną. Należy zatem ustalić przychody z tytułu:

  • Sprzedaży waluty na giełdzie - wartość przychodu to wartość otrzymanych w zamian za krypto waluty środków pieniężnych po przeliczeniu ich na zote po kursie średnim NBP z dnia roboczego poprzedzającego datę uzyskania przychodu,
  • Zamiany na inną wartość otrzymanego w zamian towaru lub wartość usługi lub innego prawa majątkowego w przypadku umów barterowych z rozliczeniem krypto walutą strony ustalają wartość świadczenia

Data uznania środków na rachunku bankowym podatnika na giełdzie wymiany kryptowalut jest datą rozpoznania przychodu; przychodu nie należy rozpoznawać dopiero w dacie wyprowadzenia środków z rachunku wirtualnego na rachunek bankowy podatnika. 

W chwili uzyskania przychodów nie trzeba rozliczać różnic kursowych. W efekcie bardzo często dojdzie do wypłaty w walucie obcej po zamianie krypto waluty na wartości pieniężne, a dopiero później – do zamiany środków w tej walucie – na złotówki. Zamiana waluty po realizacji transakcji kryptowalutą lub przeliczenie jej przez bank lub giełdę kryptowalut według określonego kursu innego niż średni kurs NBP na złotówki – nie generuje kosztu po stronie podatnika. Bez znaczenia pozostanie, czy krypto waluta pochodzi ze środków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy też zakup dokonywany był w sposób zupełnie niezwiązany z przedsiębiorstwem.    

Przychodu nie wykazuje się w związku z transakcją zamiany jednej krypto waluty na inna krypto waluty. Transakcja pozostaje neutralna podatkowo aż do momentu, gdy któraś kolejna z wymienionych krypto walut zostanie sprzedana albo zostanie zamieniona na towar/usługę. W tym przypadku dochodzi do rozliczenia podatkowego transakcji. 

Ustalenie wysokości kosztu i daty poniesienia kosztu w PIT z kryptowalut

Przychód ze sprzedaży krypto waluty obniżają:

  • koszty nabycia krypto waluty (wyłącznie bezpośrednie – np. koszt nabycia, prowizja; w przypadku nabyć pierwotnych za koszt bezpośredni powinno uznawać się (choć stanowiska urzędów nie potwierdzają tego obecnie) koszt prądu, koszt nabycia urządzeń do produkcji; nie będą kosztem bezpośrednim odsetki od prowizji na kredyt na nabycie, koszt sprzętu do kopania lub obsługi, zakup abonamentów na giełdzie walut, programów do obsługi)
  • koszty zbycia krypto waluty (związek nie musi być bezpośredni – a zatem ogłoszenia sprzedaży, redakcja umowy prowizja od sprzedaży).

Koszty uzyskania przychodów są potrącane w tym roku podatkowym, w którym zostały poniesione. Oznacza to, że uznaje się za nią:

  • w przypadku odpłatnego nabycia kryptowaluty od zidentyfikowanego kontrahenta – dzień wystawienia przez kontrahenta faktury, rachunku lub innego dokumentu, a przypadku jego braku – dokumentu wewnętrznego chyba że płatność nastąpi przed tą datą – wówczas data płatności
  • w przypadku odpłatnego nabycia kryptowaluty od anonimowego kontrahenta – dzień obciążenia rachunku.

Zdarzyć się może, że transakcja barterowa łączy rozliczenie firmowe kosztów – i prywatne rozliczenie krypto waluty jako przychód i odwrotnie. Wówczas dojść może do tego, że mimo nabycia usługi lub towaru, nie wystąpi koszt podatkowy w firmie, lecz wyłącznie – przychód prywatny

Przykład
Podatnik wystawił fakturę za usługę rozliczaną w jego działalności gospodarczej o wartości 10.000 zł. Płatność rozliczana jest jednak barterem – otrzymuje bitcoin (BTC) o wartości 10.000 zł. Rozlicza z tego tytułu przychód w wartości 10.000 zł z tytułu uzyskanej zapłaty krypto walutą w ramach działalności gospodarczej. W momencie sprzedaży tej krypto waluty przychód wystąpi prywatnie, poza działalnością, nie wystąpią koszty nabycia. Koszt wykonania usługi o wartości tej krypto waluty rozliczył wcześniej w firmie.

Typowym jest korzystanie w stosunku do krypto walut z dokumentów wadliwych (przy transakcjach na giełdach waluty wirtualnej - bez danych sprzedawcy) co powoduje, że koszt identyfikuje się na podstawie dokumentów zawierających następujące informacje (łącznie potwierdzające ponoszenie określonego kosztu):

  1. rodzaj kryptowaluty,
  2. nazwę,
  3. kod/oznaczenie identyfikujące kryptowalutę,
  4. ilość, datę i sposób nabycia,
  5. koszt nabycia.
  6. potwierdzenia przelewów bankowych na rachunek giełdy kryptowalut,
  7. wyciągi elektroniczne z giełd,
  8. arkusze potwierdzające dokonanie transakcji,
  9. wiadomości elektroniczne lub generowane w ramach kont giełdy potwierdzające transakcje.

Dla celów podatkowych nie ma znaczenia rodzaj krypto waluty – koszty poniesione z tytułu zakupu jednej krypto waluty można rozliczać w deklaracji PIT z przychodem ze sprzedaży innej.

Przykład
Podatnik nabył BitCoin za 30.000 zł w lipcu, w sierpniu sprzedał Ethereum za 20.000 zł. W 2019 r. w Pit-38 podatnik wykazuje 10.000 zł nadwyżki kosztów nad przychodami do przeniesienia na kolejne lata.

Koszty wykazać należy nawet jeśli nie uzyskano w danym roku żadnych przychodów. Inaczej niż ma to miejsce w przypadku rozliczenia przychodów z pozostałych kapitałów pieniężnych na PIT-38, może wystąpić sytuacja, gdy PIT-38 zawierać będzie wykazane koszty nabycia krypto waluty i brak jakichkolwiek przychodów z tytułu ich  sprzedaży. W kolejnym natomiast roku dojdzie do wykazania samej wartości przychodu ze sprzedaży – bez ustalenia z tego tytułu kosztów.   

Przykład
W 2019 r. zakup Monero za 20.000 zł. W deklaracji PIT-38 – wskazujemy koszt 20.000 zł. W 2020 r. sprzedaż Monero za 10.000 zł (faktyczna strata). Wskazujemy 10.000 przychodu i przenosimy koszty z roku poprzedniego na obecny PIT-38.

Kosztów z wymiany krypto walut nie rozliczamy metodą łączenia ich z konkretnymi przychodami i rozliczania dopiero w roku sprzedaży krypto waluty. Są one rozliczane na bieżąco, w okresie ich poniesienia. Oznacza to, że co roku można swobodnie kupić krypto waluty i przypadku wygenerowania wcześniej dochodu – zmniejszyć jego wartość bieżącymi zakupami kolejnej krypto waluty.

W chwili poniesienia kosztów nie trzeba rozliczać różnic kursowych. W efekcie bardzo często dojdzie do uzyskania krypto waluty po wpłacie określonej wartości środków pieniężnych a przy rozliczaniu kosztu zastosować będzie trzeba średni kurs NBP z dnia poprzedzającego bezpośrednio dzień poniesienia kosztu. Różnicy kursowej nie należy również rozliczać między ceną kupna waluty z daty jej faktycznego zakupu a kursem średnim NBP z dnia poprzedzającego dzień poniesienia kosztu. Bez znaczenia pozostanie, czy krypto waluta pochodzi ze środków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy też zakup dokonywany był w sposób zupełnie niezwiązany z przedsiębiorstwem.   

Informacje dotyczące plików cookies:

Nasz serwis korzysta z plików cookies i innych technologii w celu realizacji usług zgodnie z Polityką Plików Cookies i Innych Technologii. Dalsze korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dla plików cookies oznacza, że będą one zapisywane w pamięci urządzenia. Ustawienia te można zmieniać w przeglądarce internetowej.