Dochody dziecka – własny PIT czy doliczenie do dochodu rodzica?

Rodzice oraz opiekunowie prawni stoją przed zadaniem precyzyjnej kwalifikacji każdego źródła przychodu dziecka. Od tej kwalifikacji zależy, czy należy go wprowadzić do rocznego zeznania podatkowego rodziców na załączniku PIT/M, czy też sporządzić odrębną deklarację podatkową składaną bezpośrednio na imię i nazwisko dziecka. Błędne przypisanie dochodów dziecka może prowadzić do powstania zaległości podatkowej, nieuprawnionego skorzystania z ulg (w tym z ulgi prorodzinnej) lub konieczności składania korekt deklaracji wraz z zapłatą odsetek za zwłokę. 

Zgodnie Kodeksem cywilnym małoletnim jest osoba, która nie ukończyła 18. roku życia i nie zawarła wcześniej związku małżeńskiego. Dzień 18. urodzin jest już pierwszym dniem pełnoletności. Warto zwrócić również uwagę na szczególny wyjątek dotyczący zawarcia małżeństwa przez kobietę przed ukończeniem 18. roku życia. Jeżeli bowiem małoletnia (za zgodą sądu opiekuńczego, co może nastąpić po ukończeniu 16. roku życia) zawrze związek małżeński, uzyskuje w świetle prawa status osoby pełnoletniej. Status ten nie ginie nawet w przypadku późniejszego unieważnienia małżeństwa lub rozwodu. Kobieta taka od momentu zawarcia małżeństwa rozlicza wszystkie swoje dochody całkowicie samodzielnie, a rodzice tracą prawo do doliczania jakichkolwiek jej przychodów do swojego zeznania podatkowego.

Małoletnie dziecko – bez względu na wiek (nawet noworodek czy kilkuletni maluch) – posiada odrębną podmiotowość podatkową. Oznacza to, że dziecko jest podatnikiem w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Ponieważ jednak małoletni nie posiada pełnej zdolności do czynności prawnych, nie może samodzielnie składać deklaracji ani dokonywać czynności przed organami skarbowymi. Wszystkie te obowiązki w jego imieniu wykonują przedstawiciele ustawowi, którymi z mocy prawa są rodzice sprawujący władzę rodzicielską lub ustanowieni przez sąd opiekunowie prawni.

Zdolność prawna dziecka sprawia, że przychody uzyskiwane z jego własnego majątku lub własnej pracy są przypisane do jego osoby. Przepisy podatkowe decydują jednak o tym, w jaki sposób technicznie te przychody zostaną opodatkowane oraz na czyim formularzu rocznym zostaną wykazane.

Najlepszy i najprostszy sposób na PIT - Program e-pity^®
Nie musisz znać się na PIT'ach i zmianach podatkowych. Oblicz wygodnie wysokość Twojego podatku PIT kompleksowo razem z wszystkimi ulgami, odliczeniami i kwotą wolną od podatku. Zadbaj o najwyższy i najszybszy zwrot podatku z PIT do 45 dni.
Po prostu oblicz Twój e-PIT w Programie e-pity 2025 i wyślij PIT online

Główny mechanizm opodatkowania dochodów małoletnich dzieci został sformułowany w ustawie o PIT. Zgodnie z ogólną zasadą dochody małoletnich dzieci własnych i przysposobionych dolicza się do dochodów rodziców, chyba że rodzicom nie przysługuje prawo pobierania pożytków ze źródeł przychodów dzieci.

Prawo pobierania pożytków wynika bezpośrednio z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który nakłada na rodziców obowiązek sprawowania z należytą starannością zarządu majątkiem dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską. Czysty dochód z majątku dziecka powinien być przeznaczany w pierwszej kolejności na utrzymanie i wychowanie dziecka oraz jego rodzeństwa, które wychowuje się razem z nim.

Ustawodawca podatkowy uznał więc, że skoro rodzice gospodarują dochodami pochodzącymi z majątku dziecka, to logiczne jest skumulowanie tych dochodów z dochodami rodziców i ich wspólne opodatkowanie. Zasada doliczania dochodów dziecka do dochodów rodziców podlega jednak istotnym wyłączeniom:

• Wyłączenie ze względu na brak władzy rodzicielskiej lub zarządu: Jeżeli sąd opiekuńczy pozbawił rodziców władzy rodzicielskiej albo odebrał im zarząd majątkiem dziecka (np. ustanawiając kuratora), rodzice nie mają prawa pobierać pożytków z majątku dziecka. W takiej sytuacji dochody dziecka nie są doliczane do dochodów rodziców.
• Wyłączenie podmiotów niebędących rodzicami biologicznymi lub przysposabiającymi: Obowiązek doliczania dochodów dziecka na załączniku PIT/M dotyczy wyłącznie rodziców biologicznych oraz rodziców adopcyjnych (przysposabiających). Obowiązek ten nie dotyczy opiekunów prawnych (np. dziadków, wujostwa) ani rodzin zastępczych. Dziecko przebywające w rodzinie zastępczej lub pod opieką prawną rozlicza swoje dochody zawsze na własnym formularzu PIT.
• Sytuacja rodziców w separacji lub po rozwodzie: Jeżeli rodzice są po rozwodzie lub orzeczono wobec nich separację, dochody dziecka podlegające doliczeniu kumuluje się z dochodami tego rodzica, któremu powierzono wychowanie dziecka i który faktycznie sprawuje nad nim opiekę. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, dochód dziecka dolicza się po połowie do dochodu każdego z rodziców.

Katalog przychodów małoletniego dziecka, które rodzice muszą połączyć z własnymi dochodami, obejmuje te źródła, z których pożytki – na podstawie przepisów KRO – przypadają rodzicom sprawującym zarząd majątkiem małoletniego. Ustawodawca w ustawie o PIT wyznacza tę grupę poprzez wyliczenie ogólne, wskazując, że doliczeniu podlegają wszelkie dochody z wyjątkiem ściśle określonych wyłączeń ustawowych.

Najczęściej więc do przychodu rodziców dolicza się następujące przychody dziecka:

1. Przychody z praw majątkowych: Zalicza się do nich m.in. prawa autorskie i prawa pokrewne odziedziczone przez dziecko po zmarłych rodzicach lub krewnych (np. tantiemy), a także zaległe wynagrodzenie ze stosunku pracy zmarłego rodzica, wypłacone po jego śmierci na rzecz małoletniego dziecka jako osoby uprawnionej.
2. Przychody z innych źródeł: Wszelkie pozostałe przysporzenia majątkowe, które stanowią pożytek z majątku dziecka, a które nie zostały na mocy ustawy wyłączone z obowiązku doliczania do dochodu rodziców.

Mechanizm techniczny doliczenia wymaga wypełnienia przez rodzica załącznika PIT/M. Załącznik ten jest formularzem informacyjnym, w którym wykazywane są przychody dziecka, koszty ich uzyskania oraz pobrane zaliczki na podatek. Ostateczny wynik z załącznika PIT/M (dochód dziecka) przenoszony jest do sekcji E.3 głównego zeznania rocznego PIT-36 rodzica.

W sytuacji, gdy oboje rodzice pozostają w związku małżeńskim i rozliczają się indywidualnie (na osobnych deklaracjach), każde z nich ma obowiązek wypełnić własny załącznik PIT/M i wpisać w nim dokładnie połowę (50%) przychodów, kosztów i zaliczek przypisanych małoletniemu dziecku.

Przepisy ustawy o PIT zawierają precyzyjny, zamknięty katalog źródeł przychodów małoletniego dziecka, które pod żadnym pozorem nie mogą zostać połączone z dochodami rodziców. Przychody te stanowią wyłączenie z zasady zarządu majątkiem i wymagają sporządzenia odrębnego zeznania rocznego składanego na imię i nazwisko małoletniego dziecka.

Do źródeł przychodów rozliczanych wyłącznie w odrębnym zeznaniu podatkowym dziecka należą:

• Dochody z pracy dziecka: Pojęcie "pracy" jest w prawie podatkowym rozumiane bardzo szeroko. Obejmuje nie tylko wynagrodzenie ze stosunku pracy (etat) czy stosunku służbowego, ale również przychody z umów cywilnoprawnych (umowa zlecenie, umowa o dzieło), praktyk uczniowskich i absolwenckich, staży oraz przychody z pracy nakładczej.
• Renta rodzinna: Wszelkie świadczenia rentowe przyznane dziecku po zmarłym rodzicu lub opiekunie z ZUS, KRUS lub organów wojskowych/policyjnych.
• Stypendia: Stypendia naukowe, sportowe, socjalne oraz stypendia za wyniki w nauce (w części podlegającej opodatkowaniu).
• Dochody z przedmiotów oddanych dziecku do swobodnego użytku: Zgodnie z Kodeksem cywilnym rodzice mogą przekazać dziecku określone przedmioty do jego swobodnego użytku. Przepisy podatkowe stanowią, że dochody generowane przez takie przedmioty (np. sprzedaż używanego sprzętu sportowego, komputera, podręczników czy zyski z udostępniania instrumentu muzycznego) stanowią wyłączny dochód dziecka.
• Zyski giełdowe i kapitałowe (rozliczane w PIT-38) – np. sprzedaż akcji, obligacji czy dywidendy zagraniczne stanowią odrębne źródło opodatkowane stawką 19% i zawsze składa się na nie osobny PIT-38 na dane dziecka.
• Przychody z odpłatnego zbycia nieruchomości: Jeżeli dziecko sprzedaje nieruchomość stanowiącą jego własność przed upływem 5 lat od jej nabycia, przychód z tego tytułu nie stanowi pożytku z majątku w rozumieniu KRO i musi być rozliczony w odrębnym zeznaniu PIT-39 składanym w imieniu dziecka.
• Pozarolnicza działalność gospodarcza: Przypadek, w którym małoletni (za zgodą sądu opiekuńczego) prowadzi zarejestrowaną działalność gospodarczą lub odziedziczył przedsiębiorstwo.

Odrębne zeznanie podatkowe (najczęściej PIT-37 lub PIT-36, ale też PIT-38 czy PIT-39) jest wypełniane na dane identyfikacyjne dziecka (PESEL dziecka). W polu "Podatnik" wpisuje się imię i nazwisko małoletniego. Zeznanie to podpisuje jednak rodzic lub opiekun prawny, dopisując przy podpisie swoją rolę.

W celu przejrzystego zestawienia zasad opodatkowania poszczególnych kategorii przychodów uzyskiwanych przez małoletnie dzieci, poniższa tabela gromadzi kluczowe informacje dotyczące właściwych formularzy, sposobu rozliczenia oraz podmiotu uprawnionego do podpisania deklaracji rocznej:

W praktyce podatkowej dochodzi do sytuacji, w której to samo małoletnie dziecko w jednym roku podatkowym uzyskuje przychody z kilku odmiennych źródeł. Ustawodawca nie zezwala na scalanie odmiennych kategorii przychodów w jednej deklaracji rocznej. Rodzice muszą dokonać dokładnego podziału przychodów dziecka według ich kwalifikacji prawnej, a następnie złożyć równolegle odpowiednie zestawy formularzy.

Przykład 1: Praca wakacyjna oraz dywidenda z akcji z odziedziczonego majątku, fundacja rodzinna

15-letni Michał w okresie wakacyjnym przepracował miesiąc na podstawie umowy zlecenia w firmie gastronomicznej, uzyskując wynagrodzenie w wysokości 3 500 zł. W tym samym roku na jego rachunek maklerski wpłynęła dywidenda ze spółki giełdowej w kwocie 1 200 zł (akcje Michał odziedziczył po zmarłym dziadku).

Sposób rozliczenia tego przypadku wygląda następująco:

1. Wyodrębnienie wynagrodzenia z umowy zlecenia: Wynagrodzenie to stanowi dochód z pracy małoletniego. Na mocy ustawy o PIT dochód ten nie podlega doliczeniu do dochodu rodziców. Rodzice mają obowiązek sporządzić odrębne zeznanie PIT-37 na nazwisko i PESEL Michała. Ze względu na wiek (poniżej 26 lat) zarobek Michała z umowy zlecenia korzysta z Ulgi dla młodych (zerowy PIT), więc podatek wynosi 0 zł. Zeznanie PIT-37 podpisuje ojciec lub matka Michała.
2. Wyodrębnienie dywidendy z akcji: Dywidenda stanowi pożytek z kapitałów pieniężnych należących do dziecka, do którego rodzicom przysługuje prawo pobierania pożytków. Rodzice muszą wykazać ten przychód w zeznaniu PIT-38 sporządzonym na dane dziecka.

Uwaga: Małoletni ma prawo na ściśle określonych zasadach, wymagających często zgody sądu, stać się udziałowcem spółki, w tym spółki rodzinnej. W takim przypadku dywidendy trafiają do rozliczenia rodziców  dodawane są do ich przychodów poprzez załącznik PIT/M, natomiast sprzedaż posiadanych udziałów stanowiłaby już przychód, który wykazać należy we własnym zeznaniu PIT-38. 

Uwaga: Wypłata na rzecz beneficjenta będącego zstępnym ze środków fundacji rodzinnej nie podlega wykazywaniu w jego zeznaniu rocznym, ani w zeznaniu rodziców. Jest ona zwolniona z opodatkowania podatkiem PIT po stronie otrzymującego środki. Opodatkowanie występuje po stronie fundacji, która jako podmiot musi naliczyć od wypłacanych środków podatek. 

Przykład 2: Renta rodzinna, odsetki od lokaty oraz ryczałt z najmu mieszkania

10-letnia Kasia pobiera z ZUS rentę rodzinną po zmarłej matce w wysokości 20 000 zł rocznie. Kasia jest również właścicielką mieszkania (darowizna od babci), które jest wynajmowane za czynsz 15 000 zł rocznie opodatkowany ryczałtem. Dodatkowo na jej rachunku oszczędnościowym bank naliczył odsetki w kwocie 400 zł.

Rozstrzygnięcie tego układu wymaga zastosowania trzech odrębnych ścieżek:

• Renta rodzinna Kasi: Jest to odrębny dochód dziecka wyłączony z doliczania do dochodu ojca. Ojciec składa w imieniu Kasi zeznanie PIT-37. Kasia korzysta z własnej kwoty wolnej od podatku (30 000 zł), dzięki czemu cała zaliczka na podatek pobrana przez ZUS zostanie zwrócona na konto.
• Najem prywatny mieszkania: Przychody z najmu prywatnego są opodatkowane ryczałtem. Ojciec składa w imieniu córki deklarację PIT-28. Do zeznania PIT-28 nie dołącza się załącznika PIT/M.
• Odsetki od lokaty bankowej: Odsetki stanowią kapitał pieniężny podlegający zarządowi rodzicielskiemu. Z uwagi na pobrany przez bank zryczałtowany podatek Belki w wysokości 19%, obowiązek rozliczenia w PIT-36 nie występuje.

Najlepszy sposób na Twoje ulgi i odliczenia w PIT to Program e-pity^®
Nie musisz liczyć ulgi i odliczeń w PIT za 2026 ręcznie. Sprawdź wysokość Twoich ulgi, odliczeń i zwrotu podatku kompleksowo, także z uwzględnieniem nowej kwoty wolnej od podatku w PIT.
Ulgi i odliczenia wylicz w Programie e-pity 2026 i wyślij swój PIT 2026 online

Rozwój techniczny oraz rosnąca aktywność ekonomiczna młodzieży rodzą pytania o kwalifikację zdarzeń gospodarczych, które nie wpisują się w tradycyjny schemat zatrudnienia na etat.

1. Drobny handel i okazjonalna sprzedaż 

Sytuacja, w której dzieci organizują stoisko i sprzedają własnoręcznie przygotowaną lemoniadę lub używane zabawki, musi być oceniana przez pryzmat przepisów o działalności gospodarczej oraz prawie własności.

• Brak cech działalności gospodarczej: Jednorazowa lub wakacyjna sprzedaż lemoniady przez dzieci ma charakter wybitnie incydentalny. Nie spełnia wymogów ciągłości i zorganizowania w rozumieniu ustawy – Prawo przedsiębiorców. Nie stanowi również działalności nierejestrowanej, gdyż jest to akcja dziecięca o charakterze zabawy edukacyjnej.
• Przedmioty oddane do swobodnego użytku: Jeżeli dziecko sprzedaje własne lemoniady lub stare podręczniki i zabawki, dochód ten kwalifikuje się jako pochodzący z przedmiotów oddanych do swobodnego użytku. Dochodu tego nie dolicza się do zeznania rodziców. Zarobek ten stanowi własny dochód dziecka. Jeżeli zarobek jest zwolniony z opodatkowania na zasadzie “zerowy PIT dla młodych” (zwolnienie z PIT do kwoty 85 528 zł rocznie do ukończenia 26. roku życia) i dziecko nie osiągnęło innych opodatkowanych dochodów, to rodzic nie ma obowiązku składania za dziecko rocznego zeznania PIT.

2. Młodociani programiści i małoletni twórcy branży IT

Istnieje grupa nastolatków, którzy tworzą oprogramowanie, piszą skrypty, projektują strony internetowe lub tworzą grafikę cyfrową na zlecenie firm. Zwrócić wówczas należy uwagę na rodzaj umowy cywilnoprawnej:

• Umowa zlecenie a Ulga dla młodych (zerowy PIT): Jeżeli młodociany programista wykonuje prace na podstawie umowy zlecenia zawartej z firmą IT, jego przychód kwalifikuje się jako źródło:  działalność wykonywana osobiście. Ponieważ zleceniobiorca nie ukończył 26. roku życia, jego przychód do kwoty 85 528 zł rocznie jest całkowicie zwolniony z podatku dochodowego. Przy zachowaniu tego limitu płatnik nie pobiera zaliczek, a dziecko nie płaci podatku i nie składa zeznania PIT. Gdyby z jakichś przyczyn płatnik pobierał zaliczki na podatek, należy wówczas złożyć deklarację PIT za dziecko w celu odzyskania pobranego podatku, co do którego występowało zwolnienie.
• Umowa o dzieło z przeniesieniem autorskich praw majątkowych: Jeżeli nastolatek podpisuje umowę o dzieło na stworzenie konkretnej aplikacji z przekazaniem praw autorskich, sytuacja prawna ulega zmianie. Ulga dla młodych nie obejmuje umów o dzieło ani praw autorskich. Przychód z umowy o dzieło jest opodatkowany na zasadach ogólnych. Młodociany programista rozlicza się na formularzu PIT-37. Ma jednak prawo do zastosowania 50% autorskich kosztów uzyskania przychodów oraz uwzględnienia kwoty wolnej od podatku (30 000 zł).

3. Drobne umowy zlecenia do kwoty 200 zł

W przypadku gdy małoletni wykonuje drobne zlecenie (np. roznoszenie ulotek, udział w epizodzie reklamowym), a kwota należności określona w umowie zawartej z podmiotem gospodarczym nie przekracza 200 zł, zastosowanie znajdują w pierwszej kolejności przepisy o uldze dla młodych. Gdyby jednak podatnik złożył wniosek o niestosowanie ulgi dla młodych lub gdy umowa nie spełnia warunków ulgi dla młodych, to zastosowanie znajduje przepis szczególny ustawy o PIT, zgodnie z którym występuje:

• Pobór podatku u źródła: Od takich umów płatnik pobiera zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 12% przychodu bez pomniejszania o koszty uzyskania.
• Brak obowiązku wykazywania w PIT: Zryczałtowany podatek pobrany przez płatnika kończy rozliczenie tej umowy. Przychodu z umowy zlecenia do 200 zł nie wykazuje się w żadnym zeznaniu rocznym – ani na formularzu PIT-37 dziecka, ani na załączniku PIT/M rodziców. Płatnik (zleceniodawca) nie wystawia z tego tytułu formularza PIT-11, informuje organ skarbowy o pobranym i wpłaconym podatku na formularzu PIT-8AR.

W sytuacji, gdy dziecko staje się właścicielem lokalu mieszkalnego (np. w wyniku darowizny od dziadków lub dziedziczenia) i lokal ten zostanie przeznaczony na najem prywatny, rozliczenie podatkowe wymaga zachowania szczególnych zasad. Od 1 stycznia 2023 r. jedyną dopuszczalną formą opodatkowania najmu prywatnego (wykonywanego poza działalnością gospodarczą) jest ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Stawki ryczałtu wynoszą:

• 8,5% dla przychodów z najmu do kwoty 100 000 zł rocznie;
• 12,5% od nadwyżki przychodów ponad 100 000 zł rocznie.

Czy rodzicowi i dzieciom przysługuje wspólny limit 100 000 zł?

W przypadku ryczałtu od najmu prywatnego dochodów dzieci nie dolicza się na załączniku PIT/M. Załącznik PIT/M jest przeznaczony wyłącznie dla zeznania PIT-36. Rozliczenia przychodów z najmu dokonuje się na formularzu PIT-28. Zachodzi jednak kluczowa zależność: przy obliczaniu progu 100 000 zł uprawniającego do stosowania niższej stawki 8,5%, stosuje się jeden wspólny limit dla rodzica i jego małoletnich dzieci (przychód małoletniego dolicza się do przychodu rodzica, a nie traktuje ich odrębnie).

Jeśli rodzic wynajmuje własne mieszkanie i uzyskuje z tego tytułu 70 000 zł przychodu rocznie, a jednocześnie zarządza najmem mieszkania swojego małoletniego syna, z którego przychód wynosi 50 000 zł rocznie, łączny przychód w rodzinie z najmu wynosi 120 000 zł. W takiej sytuacji:

• Kwota 100 000 zł (suma przychodów rodzica i część przychodu dziecka) podlega opodatkowaniu stawką 8,5%.
• Nadwyżka w kwocie 20 000 zł podlega bezwzględnie opodatkowaniu wyższą stawką 12,5%.

Rodzic składa wprawdzie dwie deklaracje PIT-28 (własną i za dziecko), ale zachowuje kontrolę nad przekroczeniem wspólnego progu 100 000 zł.

Wyjątek: Jeśli sąd opiekuńczy pozbawił rodzica prawa pobierania pożytków z majątku dziecka lub w akcie darowizny/testamencie zastrzeżono, że przedmioty przypadające dziecku nie będą objęte zarządem rodziców, rodzicowi i dziecku przysługiwać będzie osobny limit 100 000 zł. Zgodnie bowiem z wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 13 września 2018 r., I SA/Wr 560/18: “w przypadku gdy rodzicom nie przysługuje prawo pobierania pożytków ze źródeł przychodów dzieci, to żadne dochody dzieci nie podlegają kumulacji z dochodami rodziców”.

Czy nieruchomość może być oddana do swobodnego użytku małoletniego?

Przedmiotami oddanymi do swobodnego użytku małoletniemu mogą być wyłącznie rzeczy, którymi dziecko ma możliwość w pełni i samodzielnie dysponować (zarządzać) bez konieczności ciągłej zgody czy asysty rodziców. Zazwyczaj są to ruchomości. Zawarcie umowy najmu nieruchomości, nadzór nad lokalem, egzekwowanie czynszu oraz ponoszenie odpowiedzialności cywilnej to czynności przekraczające tzw. „zwykły zarząd”, do którego małoletni potrzebuje zgody rodzica. Tak samo wygląda sprawa sprzedaży nieruchomości. Małoletnie dziecko z racji ograniczonej zdolności do czynności prawnych nie jest w stanie samodzielnie prowadzić takich spraw gospodarczych a co za tym idzie - nieruchomość nie zostanie mu przekazana do swobodnego użytku a przychody z niej pochodzące - są podatkowo przychodami rodzica.

Renta rodzinna jest zawsze własnym dochodem dziecka, a procedura rozliczenia wygląda następująco:

• Organ rentowy (ZUS, KRUS) po zakończeniu roku podatkowego przesyła imienny formularz PIT-11A lub PIT-40A wystawiony na dane małoletniego dziecka.
• Rodzic ma obowiązek złożyć deklarację PIT-37 na nazwisko i PESEL dziecka.
• Rencie rodzinnej dziecka przysługuje pełna roczna kwota wolna od podatku w wysokości 30 000 zł.
• Ponieważ pobierana miesięcznie renta rodzinna rzadko przekracza kwotę 2 500 zł miesięcznie (co w skali roku daje 30 000 zł), podatek należny od renty dziecka w rozliczeniu rocznym wynosi zazwyczaj 0 zł. Zaliczki na podatek pobrane przez ZUS w ciągu roku stanowią nadpłatę i są w całości zwracane na podstawie rozliczenia rocznego.
• Renty rodzinnej nie wykazuje się na załączniku PIT/M.

• Zwolnienie przedmiotowe do 3 800 zł: Wolne od podatku dochodowego są stypendia dla uczniów i studentów przyznawane na podstawie odrębnych przepisów (stypendia za wyniki w nauce, stypendia socjalne, stypendia samorządowe) – do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3 800 zł.
• Rozliczenie nadwyżki: Jeżeli wypłacone dziecku stypendium w ciągu roku przekroczy kwotę 3 800 zł, podmiot wypłacający stypendium wystawia informację PIT-11. Nadwyżka ponad 3 800 zł stanowi dla dziecka przychód z innych źródeł, który rodzice rozliczają na odrębnym formularzu PIT-37 dziecka.
• Przepisy prawa podatkowego wskazują szereg stypendiów w całości zwolnionych z opodatkowania - w tym przypadku limit 3800 zł nie ma znaczenia - tego rodzaju stypendia zostały wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 39-40b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednym z najważniejszych zagadnień finansowych związanych z zarobkami dzieci jest ich wpływ na prawo rodziców do skorzystania z ulgi na dziecko (ulgi prorodzinnej). Podstawowe rozróżnienie tego typu sytuacji dotyczy wieku dziecka:

1. Wpływ dochodów dziecka małoletniego

W przypadku dzieci małoletnich (do 18. roku życia) obowiązuje zasada, że wysokość ich dochodów (z pracy, renty, najmu czy kapitałów) nie wyklucza prawa rodziców do ulgi prorodzinnej. Bez względu na to, jak dużo zarobi małoletnie dziecko na umowie zleceniu czy z renty rodzinnej, rodzice zachowują prawo do odliczenia ulgi prorodzinnej.

Wyjątek: Rodzice stracą prawo do ulgi prorodzinnej na małoletnie dziecko, jeżeli dziecko to uzyska przychody opodatkowane:

• 19% podatkiem liniowym z działalności gospodarczej,
• ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych z działalności gospodarczej,
• podatkiem tonażowym.

Uwaga: Pobieranie przez dziecko przychodów z najmu prywatnego opodatkowanego ryczałtem (PIT-28) nie pozbawia rodziców prawa do ulgi na dziecko.

2. Wpływ dochodów dziecka pełnoletniego (uczącego się od 18 r. ż. do 25. r. ż.)

W odniesieniu do dzieci pełnoletnich, które ukończyły 18. rok życia i kontynuują naukę (do 25. roku życia), zasady są znacznie bardziej rygorystyczne. Ustawodawca ustalił roczny limit dochodów uczącego się pełnoletniego dziecka, którego przekroczenie powoduje całkowitą utratę ulgi prorodzinnej przez rodziców za cały rok podatkowy. Limit ten wynosi 12-krotność renty socjalnej.

• W roku podatkowym 2026 limit zarobków pełnoletniego dziecka wynosi 23 741,88 zł brutto.

Do limitu dochodów pełnoletniego, uczącego się dziecka (do 25. roku życia) wlicza się wyłącznie:

• Dochody opodatkowane według skali podatkowej (np. z umowy o pracę, umowy zlecenie).
• Przychody objęte tzw. ulgą dla młodych (PIT 0 dla osób do 26 lat) lub ulgą na powrót.
• Dochody opodatkowane 19% podatkiem z kapitałów pieniężnych (np. ze sprzedaży akcji, giełdy).

Poniższa tabela przedstawia zasady zaliczania poszczególnych rodzajów przychodów pełnoletniego dziecka do limitu 12-krotności renty socjalnej.

Prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego PIT jako osoba samotnie wychowująca dziecko rodzic utraci w określonych przypadkach:

1. Wiek dziecka

Ważne – zasada ukończenia roku: w przypadku ulgi prorodzinnej uprawnienie do odliczenia podatkowego u rodzica wygasa z końcem miesiąca, w którym dziecko ukończyło 25 lat.W przypadku preferencyjnego rozliczenia rodzica jako osoba samotnie wychowująca dziecko uprawnienie wygasa z końcem roku (przysługuje ono za cały rok podatkowy). 

2. Dochody pełnoletniego dziecka (18–25 lat)

Dla uczącego się dziecka w wieku 18–25 lat obowiązuje roczny limit dochodów, wyliczany jako 12-krotność renty socjalnej. Za rok 2026 limit wynosi 23 741,88 zł brutto. Jeśli pełnoletnie dziecko przekroczy ten limit, rodzic całkowicie traci prawo do rozliczenia jako samotny rodzic za dany rok. Do limitu dochodów dziecka wlicza się:

• Dochody opodatkowane według skali podatkowej (np. z umowy o pracę, umowy zlecenia).
• Dochody objęte tzw. ulgą dla młodych (zerowy PIT dla osób do 26. roku życia).
• Dochody z kapitałów pieniężnych (np. giełda, sprzedaż akcji).

Natomiast do limitu nie wlicza się:

• Renty rodzinnej.
• Stypendiów uczniowskich i studenckich.
• Przychodów zwolnionych z podatku (z wyjątkiem ulgi dla młodych, która jest wliczana do limitu).

3. Wyjątek dotyczący niepełnosprawności

Jeżeli pełnoletnie dziecko (niezależnie od tego, ile ma lat i czy się uczy) pobiera:

• rentę socjalną, lub
• zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny,

wówczas kryterium wieku (25 lat) oraz standardowe limity zarobkowe pełnoletniego dziecka nie wyłączają prawa rodzica do preferencyjnego rozliczenia.

4. Inne sytuacje skutkujące natychmiastową utratą prawa do preferencyjnego rozliczenia

1. Ślub dziecka: Zawarcie związku małżeńskiego przez dziecko (nawet małoletnie lub przed 25. rokiem życia) powoduje utratę prawa do preferencyjnego rozliczenia.
2. Forma opodatkowania rodzica lub dziecka: Jeśli rodzic lub dziecko rozliczają działalność gospodarczą podatkiem liniowym (19%) lub ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (z wyjątkiem prywatnego najmu), prawo do rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca zostaje utracone za dany rok.

Wychowujesz samotnie - oblicz PIT w Programie e-pity i zadbaj o zwrot z PIT.

Samotnie wychowujesz dzieci nie musisz liczyć podatku w PIT za 2026 ręcznie. Sprawdź wysokość Twojego podatku kompleksowo - razem z wszystkimi ulgami, odliczeniami i nową kwotą wolną od podatku. Zadbaj o najwyższy i najszybszy zwrot podatku do 45 dni. Wylicz wygodnie Twój PIT w Programie e-pity 2027 i wysyłaj PIT online

Przy Uldze 4+ kryterium dochodowe i wiekowe dotyczy każdego dziecka z osobna. Jeśli jedno z dzieci przekroczy limit zarobków lub wiek, rodzic nie traci całej ulgi – traci tylko prawo do uwzględnienia tego konkretnego dziecka. Dopóki pozostałe dzieci spełniają warunki i jest ich co najmniej czworo, ulga nadal mu przysługuje.

1. Wiek dzieci a prawo do Ulgi 4+ 

Zasada całego roku: Jeśli w trakcie roku podatkowego najstarsze (czwarte) dziecko ukończy 25 lat lub skończy edukację, rodzic nadal ma prawo do Ulgi 4+ za cały ten rok, pod warunkiem że warunek posiadania 4 dzieci był spełniony choćby przez jeden dzień w roku.

2. Limit zarobków pełnoletniego dziecka (18–25 lat)

Dla uczącego się dziecka w wieku 18–25 lat obowiązuje ten sam roczny limit dochodów co przy samotnym rodzicu (12-krotność renty socjalnej):

• Za rok 2026: 23 741,88 zł brutto.

Jak działa przekroczenie limitu przez dziecko?

• Jeżeli pełnoletnie dziecko zarobi chociaż 1 zł powyżej limitu, przestaje się wliczać do czwórki dzieci.
• Jeśli bez tego dziecka nadal rodzic ma co najmniej czwórkę dzieci spełniających kryteria (np. miał łącznie piątkę) – ulga dalej mu przysługuje.
• Jeśli miał dokładnie czwórkę dzieci i jedno z nich przekroczy limit zarobków, liczba kwalifikujących się dzieci spada do trzech – wtedy całkowicie traci prawo do Ulgi 4+ za dany rok.

3. Co wlicza się do limitu zarobków dziecka?

Do limitu dochodów dziecka wlicza się:

• Przychody opodatkowane według skali (np. umowa o pracę, zlecenie).
• Przychody objęte ulgą dla młodych (zerowy PIT do 26. roku życia).
• Dochody z kapitałów pieniężnych (np. giełda).

Nie wlicza się: renty rodzinnej oraz stypendiów.

Podsumowując prawidłowe postępowanie przy rozliczaniu przychodów małoletnich dzieci, warto kierować się sprawdzoną listą kontrolną najważniejszych reguł podatkowych:

1. Przeprowadź dokładną kwalifikację każdego źródła: Wyodrębnij dochody z pracy, renty i stypendiów (rozliczane na imię dziecka) od pożytków z majątku (kapitały, najem na skali, prawa majątkowe doliczane do rodzica).
2. Nigdy nie łącz odmiennych formularzy: Jeżeli dziecko ma umowę zlecenie i odsetki z lokaty, musisz złożyć odrębny PIT-37 w imieniu dziecka oraz PIT-36 z załącznikiem PIT/M na swoje nazwisko.
3. Pamiętaj o wspólnym limicie ryczałtu z najmu: Przy najmie prywatnym opodatkowanym ryczałtem na PIT-28 limit 100 000 zł dla stawki 8,5% jest wspólny dla rodziców i małoletnich dzieci.
4. Wykorzystaj pełną kwotę wolną od podatku przy rencie rodzinnej: Pamiętaj, że renta rodzinna małoletniego jest jego własnym dochodem, dzięki czemu dziecko korzysta z własnej kwoty wolnej 30 000 zł i może otrzymać zwrot pobranych zaliczek z ZUS.
5. Kontroluj limit zarobków dzieci pełnoletnich: Jeżeli Twoje uczące się dziecko skończyło 18 lat, pilnuj, aby jego roczny dochód (w tym z Ulgi dla młodych) nie przekroczył kwoty 12-krotności renty socjalnej, co uchroni Cię przed utratą ulgi prorodzinnej.
6. Dotrzymuj ustawowych terminów: Zeznania roczne PIT-37, PIT-36 (z załącznikiem PIT/M) oraz PIT-28 należy złożyć do urzędu skarbowego w nieprzekraczalnym terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.