Mieszkanie partnera, wspólny kredyt i rozliczenie nakładów

W standardowym przypadku zawarcie małżeństwa powoduje powstanie wspólności majątkowej obejmującej przedmioty nabyte w trakcie jej trwania przez oboje lub jednego z małżonków. Z kolei partnerzy pozostający w relacjach nieformalnych zachowują pełną odrębność majątkową. Występują wówczas dwie podstawowe struktury własnościowe nieruchomości użytkowanych przez partnerów:

• Wyłączna własność jednego z partnerów: Nieruchomość zostaje nabyta formalnie przez jedną osobę, która widnieje w księdze wieczystej jako jedyny właściciel, podczas gdy drugi partner uczestniczy w finansowaniu wkładu własnego, remontu lub bieżącej spłaty długu hipotecznego.
• Współwłasność w częściach ułamkowych: Partnerzy nabywają nieruchomość wspólnie, uzyskując określone udziały ułamkowe (np. po 1/2 lub w proporcji 70/30), co poddaje ich relację pod reżim współwłasności według Kodeksu cywilnego.

Na tym tle dochodzi do wyraźnego rozgraniczenia dwóch kategorii wydatków: bieżących kosztów utrzymania wspólnego gospodarstwa domowego (takich jak zakupy żywności, opłaty za media, drobne bieżące naprawy) oraz nakładów majątkowych o charakterze trwałym, które powiększają wartość nieruchomości lub stanowią spłatę zadłużenia inwestycyjnego. Podczas gdy pierwsze z nich traktowane są jako spełnianie naturalnych obowiązków życiowych w związku nieformalnym, drugie stanowią przesunięcia majątkowe generujące skutki cywilne i podatkowe.

Wrażliwą kwestią na styku prawa cywilnego i podatkowego jest kwalifikacja prawna przekazania środków finansowych przez jednego z partnerów na zakup lub remont mieszkania stanowiącego własność drugiego partnera. W obrocie prawnym ukształtowały się dwie wykluczające się linie interpretacyjne. Pierwsza kwalifikuje wpłaty jako opodatkowane darowizny. Druga uznaje późniejszy zwrot środków za neutralne podatkowo rozliczenie nakładów.

Najlepszy sposób na Twoje ulgi i odliczenia w PIT to Program e-pity^®
Nie musisz liczyć ulgi i odliczeń w PIT za 2026 ręcznie. Sprawdź wysokość Twoich ulgi, odliczeń i zwrotu podatku kompleksowo, także z uwzględnieniem nowej kwoty wolnej od podatku w PIT.
Ulgi i odliczenia wylicz w Programie e-pity 2026 i wyślij swój PIT 2026 online

W jakich warunkach świadczenie pieniężne uznaje się za darowiznę podlegającą opodatkowaniu?

Zgodnie z pierwszym stanowiskiem, bezzwrotne przekazanie środków pieniężnych z majątku osobistego jednego partnera na rzecz drugiego z przeznaczeniem na sfinansowanie zakupu mieszkania (np. pokrycie pierwszej raty lub wkładu własnego) stanowi umowę darowizny w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Przepis ten definiuje darowiznę jako zobowiązanie darczyńcy do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.

ozstrzygnięciem utwierdzającym to stanowisko jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2024 r. (sygn. akt III FSK 1463/22).Organ podatkowy ustalił podatek od spadków i darowizn z tytułu otrzymania od konkubiny środków na zakup mieszkania nabytego na  wyłączną własność jej partnera, bez zawarcia pisemnej umowy (zatem bez wskzania dokłądnego celu, na jaki je przekazano). Sąd orzekł, że w sytuacji, gdy środki pochodzące z osobistego majątku partnerki zostały przekazane na pokrycie należności za mieszkanie stanowiące wyłączną własność partnera, a przesunięcie to miało charakter bezzwrotny w chwili jego dokonania, dochodzi do definitywnego powiększenia majątku podatnika kosztem majątku partnerki. NSA sformułował kluczowe wnioski prawne:

• Decydujący moment czynności: O kwalifikacji prawnej przelewu decydują wyłącznie okoliczności istniejące w chwili dokonania czynności oraz zamiar stron z tego momentu, a nie fakt późniejszego wspólnego zamieszkiwania czy korzystania z nieruchomości przez oboje partnerów.
• Wyłączenie nakładów z pojęcia zwykłych potrzeb: Środki finansowe przeznaczone na nabycie substancji mieszkaniowej nie stanowią wydatków na zaspokojenie zwykłych, bieżących potrzeb związanych z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego.
• Konsekwencje braku więzów formalnych: Konkubenci są na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn traktowani jako osoby obce, zaliczane do III grupy podatkowej. Kwota wolna od podatku wynosi zaledwie 5733 zł (w okresie 5 lat od jednej osoby). Nadwyżka ponad tę kwotę podlega opodatkowaniu według progresywnej skali podatkowej dochodzącej do 20%.

Brak zgłoszenia świadczenia organowi podatkowemu przez obdarowanego partnera skutkuje powstaniem zaległości podatkowej oraz ryzykiem nałożenia sankcyjnych stawek podatkowych.

Kiedy zwrot nakładów stanowi czynność neutralną podatkowo?

Odmienne ujęcie prezentowane jest w najnowszych interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej ( interpretacje z 5 stycznia 2026 r., sygn. akt 0111-KDIB2-3.4015.433.2025.1.JKU oraz z 20 stycznia 2026 r., sygn. akt 0114-KDIP3-1.4011.978.2025.1.MK1). Stany faktyczne dotyczyły rozliczeń finansowych po ustaniu związku nieformalnego, w którym kobieta przeznaczyła środki pochodzące z majątku osobistego na wkład własny i wykończenie mieszkania nabytego na wyłączną własność jej partnera. Po rozstaniu strony zawarły ugodę, na mocy której były partner zobowiązał się do zwrotu kwoty poniesionych nakładów.

Dyrektor KIS potwierdził stanowisko wnioskodawczyni, uznając, że wypłata środków na podstawie umowy ugodowego rozliczenia konkubinatu jest całkowicie neutralna podatkowo, bowiem zachodzi:

• Brak przychodu na gruncie ustawy o PIT: Na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodem są wyłącznie takie świadczenia, które generują czyste przysporzenie majątkowe (zwiększenie aktywów lub zmniejszenie pasywów). Zwrot nakładów, odpowiadający wysokości uprzednio poniesionych wydatków, ma charakter zwrotny i odszkodowawczy. Strona odzyskująca wyłożone finanse nie uzyskuje dochodu, lecz jedynie przywraca pierwotny stan swojego majątku.
• Brak podlegania pod podatek od spadków i darowizn: Otrzymanie zwrotu własnych nakładów nie stanowi darowizny w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Pieniądze wypłacane przez byłego partnera nie są świadczeniem nieodpłatnym z jego majątku, lecz wykonaniem obowiązku prawnego rozliczenia nakładów poniesionych na jego majątek. Czynność ta nie jest wymieniona w zamkniętym katalogu czynności podlegających podatkowi od spadków i darowizn.

Do udowodnienia zwrotu własnych środków niezbędne jest zebranie dowodów. Samo oświadczenie stron nie będzie w tym wypadku miarodajnym dowodem i zostanie przez organ pominięte (organ może dać wiarę oświadczeniu jeśli zostanie ono potwierdzone dowodami). 

Czy te interpretacje nie są sprzeczne?

Nie. Różnica pomiędzy obiema wykładniami nie wynika z sprzeczności w samych przepisach, lecz z odmiennego sformułowania stanu faktycznego, wykazanego zamiaru stron oraz momentu, w którym czynność jest oceniana przez organy. Poniższa tabela przedstawia porównanie obu stanowisk.

Prowadzi to do wniosku, że o zaliczeniu danej transakcji do kategorii darowizny lub rozliczenia nakładów decyduje sposób ukształtowania i udokumentowania czynności prawnej. Jeżeli partner przelewa środki bez wskazania zwrotnego charakteru i bez zawierania umów, organ traktuje czynność jako darowiznę. Jeżeli strony wykażą, że przelew stanowił nakład na majątek drugiego partnera z obowiązkiem jego późniejszego rozliczenia, refundacja tych środków pozostaje całkowicie poza sferą opodatkowania.

W przypadku braku dobrowolnego porozumienia po rozstaniu, partner inwestujący w nieruchomość drugiego partnera zmuszony jest do wystąpienia na drogę sądową. Podstawową instytucją stosowaną do rozliczeń majątkowych byłych konkubentów jest bezpodstawne wzbogacenie z Kodeksu cywilnego. Przepisy te nakładają obowiązek zwrotu korzyści majątkowej na osobę, która uzyskała ją bez podstawy prawnej kosztem innego podmiotu. Wykazanie roszczenia na tej podstawie wymaga udowodnienia trzech przesłanek:

1. Uzyskanie korzyści majątkowej przez jednego z partnerów (zwiększenie aktywów poprzez nabycie lub wykończenie lokalu, ewentualnie zaoszczędzenie wydatków).
2. Zubożenie drugiego partnera (uszczuplenie jego majątku osobistego poprzez przelewy pieniężne lub świadczenie pracy).
3. Brak podstawy prawnej (brak ważnej umowy darowizny, pożyczki lub innego stosunku prawnego uzasadniającego zatrzymanie korzyści).

W relacjach nieformalnych zastosowanie znajduje także konstrukcja świadczenia nienależnego z uwagi na nieosiągnięcie zamierzonego celu świadczenia. Sytuacja ta powstaje wtedy, gdy partner finansuje majątek drugiej strony w przekonaniu, że tworzony związek ma charakter trwały, a nieruchomość będzie służyła obojgu partnerom jako wspólne centrum życiowe. Gdy relacja ulega rozwiązaniu, cel świadczenia odpada, co przekształca dokonane przysporzenie w świadczenie nienależne, podlegające obowiązkowi zwrotu.

Kluczowym orzeczeniem w tym zakresie jest postanowienie Sądu Najwyższego z 25 czerwca 2025 r. (sygn. akt I CSK 969/25). Sąd Najwyższy kategorycznie odrzucił zarzuty pozwanego partnera, który twierdził, że nakłady finansowe i osobiste partnerki miały charakter darmowy i wynikały z naturalnego funkcjonowania w związku nieformalnym o "czasowym" charakterze. Sąd wskazał, że brak ustawowej wspólności majątkowej nie pozbawia partnera inwestującego ochrony prawnej, a nieosiągnięcie wspólnego celu życiowego nakłada na właściciela nieruchomości obowiązek rozliczenia wzbogacenia. 

Jakie są zasady wyceny nakładów? 

Wycena wartości nakładów następuje według stanu z chwili wyrokowania. Jeżeli zwrot wzbogacenia następuje w pieniądzu, zasądzona kwota musi odpowiadać aktualnemu wzbogaceniu istniejącemu w dacie zamykania rozprawy. W praktyce sądowej biegły rzeczoznawca majątkowy nie sumuje jedynie historycznych rachunków, lecz ustala, o ile wzrosła wartość rynkowa nieruchomości wskutek nakładów poczynionych przez zubożonego partnera (wyrok SN z 20.12.2022 r. w sprawie II CSKP 274/22).

Czy osobista praca też jest nakładem?

Sądy powszechne uwzględniają w ramach rozliczeń nakładów również świadczenia niematerialne. W postanowieniu z 25.06.2025 r. w sprawie I CSK 969/25 Sąd Najwyższy potwierdził możliwość dochodzenia rekompensaty za:

• Osobistą pracę fizyczną przy budowie, rozbudowie lub remoncie domu stanowiącego własność partnera (wycenianą według stawek kosztorysowych rynkowych prac budowlanych).
• Wkład osobisty w prowadzenie gospodarstwa domowego oraz wychowywanie dzieci, jeżeli zakres tego zaangażowania wykraczał poza zwykłą miarę i umożliwił drugiemu partnerowi zaoszczędzenie wydatków lub rozwój działalności gospodarczej stanowiącej jego majątek osobisty.
• Bezpłatną pomoc świadczoną w ramach przedsiębiorstwa lub działalności gospodarczej partnera.

Od kiedy zwrot nakładów jest wymagalny i od kiedy należą się odsetki za opóźnienie?

Zobowiązanie do zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia ma charakter bezterminowy. Oznacza to, że  staje się ono wymagalne niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do zapłaty. Nie występuje natomiast stały termin, np. 10 dzień miesiąca, koniec roku itd. w którym należałoby rozliczyć wzbogacenie. W związku z tym odsetki ustawowe za opóźnienie przysługują od dnia następującego po doręczeniu partnerowi pisemnego wezwania do zapłaty ze sprecyzowaną kwotą (ewentualnie po upływie terminu spełnienia świadczenia wyznaczonego w tym wezwaniu).

Bieg przedawnienia roszczeń bezterminowych rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie. W efekcie termin ten jest kluczowy aby ustalić 3 (w przypadku roszczenia związanego z prowadzona firmą) lub 6 letni termin (w pozostałych przypadkach) na możliwe dochodzenie roszczenia. 

Najlepszy sposób na Twój e-PIT 2026 i zmiany - Program e-pity^®
Nie wiesz jak zmiany skali podatkowej, kosztów uzyskania, kwoty wolnej od podatku i inne w PIT 2026 wpłynie na Twój podatek do zapłaty? Czy Twój podatek będzie wyższy czy niższy, co z Twoimi ulgami i odliczeniami? Jakie załączniki musisz wypełnić?
Wylicz PIT online od razu w Programie e-pity 2026, który uwzględnia wszystkie zmiany w rozliczeniach PIT 2027

Decyzja o zaciągnięciu wspólnego kredytu hipotecznego przez partnerów w związku nieformalnym tworzy trójstronną relację prawną. Istotne dla prawidłowej oceny sytuacji jest wyraźne rozróżnienie stosunku zewnętrznego (odpowiedzialność wobec banku) od stosunku wewnętrznego (rozliczenia między partnerami).

Czy spłacanie rat kredytu hipotecznego przez jednego z partnerów stanowi darowiznę na rzecz drugiego?

Przystępując do umowy kredytowej, partnerzy stają się wobec banku dłużnikami solidarnymi. Oznacza to, że bank może żądać spłaty całości lub części kredytu od obu partnerów łącznie lub od każdego z nich z osobna, a spłata dokonana przez któregokolwiek z nich zwalnia drugiego z obowiązku świadczenia wobec banku. Z punktu widzenia prawa podatkowego spłata raty kredytu przez jednego ze współkredytobiorców generuje następujące konsekwencje:

• Regulowanie zobowiązania własnego: Partner dokonujący przelewu całej raty kredytowej spłaca dług, za który odpowiada osobiście i w całości (100%) przed bankiem.
• Brak darowizny na rzecz drugiego kredytobiorcy: Sam fakt spłacania rat przez jednego z partnerów nie stanowi darowizny na rzecz drugiego. Dyrektor KIS w interpretacji z 30 października 2024 r. (nr 0111-KDIB2-2.4015.149.2024.1.KK) wskazał, że źródłem świadczenia jest umowa kredytowa, a dłużnik solidarny spłaca własne zobowiązanie, co wyklucza zaistnienie nieodpłatnego przysporzenia właściwego dla darowizny.

Gdyby dług spłaciła osoba całkowicie trzecia w stosunku do zawartej umowy kredytowej (np. partner), wówczas mogłoby dojść do powstania darowizny lub nieodpłatnego świadczenia podlegającego opodatkowaniu. 

Kiedy pomiędzy partnerami występuje roszczenie regresowe?

W relacji wewnętrznej pomiędzy partnerami zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu cywilnego o wzajemnych rozliczeniach pomiędzy współdłużnikami solidarnymi. Jeżeli jeden ze współdłużników solidarnych spłacił więcej niż wynosi jego udział w długu (określony umową stron lub domniemywany w częściach równych), przysługuje mu wobec drugiego partnera roszczenie regresowe o zwrot odpowiedniej części spłaconej kwoty. 

Uwaga:
Jeżeli partner A spłaca całą ratę kredytu za mieszkanie stanowiące wyłączną własność partnera B i jednocześnie zrzeka się przysługującego mu roszczenia regresowego (brak żądania zwrotu 50% raty), organ podatkowy może zakwalifikować to nieodpłatne zwolnienie partnera B z obowiązku regresowego jako darowiznę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Potwierdza to interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 12 maja 2025 r. (nr 0115-KDIT2.4011.86.2025.5.MM; 0111-KDIB2-3.4015.40.2025.6.AD), w której uznano, że bezzwrotne pokrywanie rat kredytowych zaciągniętych przez partnerkę stanowi opodatkowaną darowiznę w III grupie podatkowej

Czy partnerzy mogą skorzystać z ulgi mieszkaniowej w PIT?

Tak. Wydatek na spłatę wspólnego kredytu hipotecznego może stanowić podstawę do zastosowania ulgi mieszkaniowej w podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z interpretacją Dyrektora KIS z 16 maja 2025 r. (nr 0115-KDIT1.4011.200.2025.2.JG), ze względu na solidarną odpowiedzialność kredytobiorców za całe zobowiązanie, spłata całości wspólnego kredytu ze środków pochodzących ze zbycia innej nieruchomości jednego z partnerów korzysta w całości ze zwolnienia z PIT, nawet jeśli podatnik był jedynie współwłaścicielem w częściach ułamkowych lokalu za który spłacany jest ten kredyt.

Wniosek: Dopuszczalne jest zatem korzystanie przez partnerów w określonym zakresie ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jak rozliczane są przychody z najmu wspólnej nieruchomości partnerów?

Jakie skutki podatkowe powstają po rozstaniu partnerów dla współwłasności nieruchomości i kredytu hipotecznego?

Rozwiązanie związku nieformalnego połączone z uregulowaniem statusu wspólnego mieszkania obciążonego hipoteką wymaga najczęściej zniesienia współwłasności. Najczęstszy model polega na nieodpłatnym lub odpłatnym przeniesieniu udziału 1/2 przez partnera A na partnera B przy jednoczesnym przejęciu przez partnera B całości długu kredytowego w banku (zwolnienie partnera A z długu na podstawie Kodeksu cywilnego). Zgodnie z interpretacją Dyrektora KIS z 8 maja 2023 r. (nr 0112-KDIL2-1.4011.113.2023.3.AK) czynność taka generuje dwustronne skutki podatkowe:

• Podatek PIT po stronie partnera przekazującego udział (Partner A)

Fizyczne zwolnienie z długu kredytowego traktowane jest przez organ podatkowy jako zapłata ceny za zbywany udział. Przychodem partnera A w rozumieniu ustawy o PIT jest wartość długu, z którego został zwolniony. Jeżeli przeniesienie udziału następuje przed upływem 5 lat od jego nabycia, partner A zobowiązany jest do zapłaty 19% podatku PIT, chyba że przeznaczy tak uzyskany przychód na własne cele mieszkaniowe (ulga mieszkaniowa).

• Podatek od spadków i darowizn po stronie partnera przejmującego lokal (Partner B)

Przejęcie udziału w nieruchomości od drugiego partnera oceniane jest na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn. Podstawę opodatkowania w III grupie podatkowej stanowi tzw. czysta wartość nabytego udziału. Jeżeli wartość hipoteki wpisanej do księgi wieczystej jest niższa niż wartość rynkowa przejmowanego udziału, nadwyżka czystej wartości (po odliczeniu kwoty wolnej 5733 zł) podlega opodatkowaniu podatkiem od darowizn według stawek III grupy podatkowej.

W celu praktycznego zastosowania przedstawionych zasad przeanalizowano trzy scenariusze stanowiące najczęstsze układy faktyczne w relacjach nieformalnych.

Scenariusz I: Wyłączna własność jednego partnera z wkładem finansowym drugiego

Partner A nabywa lokal mieszkalny za kwotę 500 000 zł na wyłączną własność. Partner B przekazuje ze swojego rachunku kwotę 100 000 zł na wkład własny oraz 50 000 zł na wykończenie wnętrz, nie zawierając przy tym żadnej pisemnej umowy.

• Ryzyko podatkowe w trakcie trwania związku: W przypadku przeprowadzenia czynności sprawdzających przez urząd skarbowy, wpłata 150 000 zł bez udokumentowanego obowiązku zwrotu zostanie zakwalifikowana jako darowizna. Obdarowany Partner A zostanie obciążony podatkiem od darowizny w III grupie podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę.
• Ścieżka sądowa po rozstaniu: Partner B może żądać zwrotu wartości nakładów na podstawie Kodeksu cywilnego, wykazując nieosiągnięcie zamierzonego celu świadczenia. Wyliczenie wartości nakładu opiera się na wycenie aktualnego wzrostu wartości nieruchomości.

Scenariusz II: Współwłasność ułamkowa ze wspólnym kredytem hipotecznym

Partner A i Partner B nabywają mieszkanie za kwotę 800 000 zł w udziałach po 1/2 części, zaciągając wspólny kredyt hipoteczny na 600 000 zł. Partner A opłaca cały wkład własny w kwocie 200 000 zł ze środków ze sprzedaży własnego majątku.

• Status nakładu początkowego: Wkład własny wniesiony w całości przez Partnera A stanowi jego nakład z majątku osobistego na udział Partnera B w kwocie 100 000 zł.
• Ścieżka rozliczenia po rozstaniu: Postępowanie odbywa się w trybie sądowym o zniesienie współwłasności powiązanym z rozliczeniem nakładów. Przy przyznaniu lokalu Partnerowi B, rozliczenie obejmuje spłatę na rzecz Partnera A z uwzględnieniem wniesionego przez niego nienależnie wkładu początkowego.
• Ryzyko opodatkowania: niskie. Wpłata finansuje własny udział, chyba że zrzeczono się regresu.

Scenariusz III: Budowa domu na gruncie stanowiącym własność jednego partnera

Partner A jest właścicielem działki budowlanej. Partner B inwestuje kwotę 200 000 zł z własnych oszczędności w budowę domu oraz świadczy przez 12 miesięcy osobistą pracę fizyczną przy wykończeniu budynku.

• Skutki własnościowe: Budynek wzniesiony na gruncie staje się wyłączną własnością właściciela gruntu – Partnera A. Partner B nie uzyskuje żadnych praw rzeczowych do nieruchomości.
• Ścieżka sądowa po rozstaniu: Partner B występuje z powództwem o zwrot nakładów. Wartość roszczenia obejmuje kwotę wydatkowaną na materiały oraz równowartość rynkową wykonanych prac budowlanych.
• Ryzyko podatkowe: średnie. Wymaga wykazania inwestycyjnego celu przelewów.

Uruchom program fillUp online i rozlicz PCC-3 
W programie fillup wygodnie przygotujesz, zweryfikujesz i wyślesz online e-deklaracje PCC-3 do urzędu skarbowego. W aplikacji fillup przygotujesz ponad 7 000 aktualnych druków: formularzy, deklaracji i e-deklaracji, plików JPK ale także wzory umów, pism, wniosków, podań, zaświadczeń, oświadczeń, zawiadomień, wezwań, pozwów, not, arkuszy, ewidencji, rejestrów, raportów, rachunków czy faktur. 
Uruchom program fillUp i wyślij e-deklarację PCC-3 online »

Zapewnienie bezpieczeństwa majątkowego i podatkowego w nieformalnych relacjach partnerskich wymaga zwrócenia uwagi na następujące zagadnienia prawne:

1. Brak automatyzmu: Związki nieformalne w polskim prawie nie korzystają z domniemań wspólności majątkowej. Wszelkie przesunięcia finansowe są rozliczane na zasadach ogólnych prawa cywilnego i podatkowego.
2. Eliminacja ryzyka darowizny: Nieudokumentowane przelewy środków na majątek osobisty partnera są przez organy podatkowe klasyfikowane jako darowizny podlegające opodatkowaniu w III grupie podatkowej. Zapobieganie temu ryzyku wymaga stosowania umów pożyczek lub umów partnerskich i precyzyjnego tytułowania przelewów.
3. Podatkowa neutralność zwrotu nakładów: Ugodowy zwrot nakładów po rozstaniu, odpowiadający wartości historycznie poniesionych kosztów, nie generuje przychodu w podatku PIT ani obowiązku w podatku od spadków i darowizn, ponieważ nie prowadzi do przysporzenia majątkowego.
4. Ochrona roszczeń na drodze sądowej: W przypadku sporu sądowego zubożony partner może skutecznie dochodzić zwrotu wartości nakładów (w tym wartości pracy osobistej) na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu oraz świadczeniu nienależnym z uwzględnieniem aktualnej wartości nieruchomości z daty wyrokowania.
5. Rygory spłaty kredytu hipotecznego: Spłata wspólnego kredytu przez jednego ze współkredytobiorców stanowi wykonanie długu solidarnego, co jest neutralne podatkowo. Jednakże rezygnacja z roszczenia regresowego lub zwolnienie z długu przy zniesieniu współwłasności lokalu przed upływem 5 lat od nabycia stwarza obowiązek rozliczenia PIT lub podatku od darowizn.

Nakłady na najem mieszkania od osób trzecich przez partnerów

Odrębnie należy traktować nakłady na najem mieszkania - czyli zwrot partnerowi środków jakie ten poniósł na wynajęcie wspólnego miejsca do bieżącego życia. Tu reguła wydaje się prosta - zwrot czynszu najmu, nawet w części przekraczającej połowę - jest wydatkiem na bieżące utrzymanie wspólnego gospodarstwa dwójki osób.  Istotny jest cel - jest to zwrot za wydatek, który nie ma za zadanie powiększania majątku drugiej osoby, lecz partycypację we wspólnej bieżącej egzystencji. Najęte mieszkanie nie stanie się własnością drugiego partnera a wydatek nie wpływa bezpośrednio na jego majątek. Od strony organów skarbowych obojętnym jest, że pełne finansowanie wynajmu przez jednego z partnerów powoduje, że drugi nie musi wydatkować na zapewnienie sobie miejsca zamieszkania i może tym samym odkładać środki na inne cele (zatem pośrednio jest to jego finansowy zysk). 

Jeśli jednak dojdzie między partnerami do podnajmu lokalu lub jego udostępnienia nieodpłatnie na cele inne niż bieżąca egzystencja - należy ustalić wartość rynkową takiego świadczenia i doliczyć ją do wartości przychodu podatkowego partnera korzystającego. 

Przykład:
Partnerka jest fryzjerką, partner posiada zespół 4 pomieszczeń, z których korzysta jedynie okazjonalnie jako skład starych rzeczy, magazyn. Partner decyduje się, aby nieodpłatnie przekazać do używania i wyremontować jedno z pomieszczeń tak, aby otworzyć w nim zakład fryzjerski. Nakłady oraz czynsz najmu będą stanowić świadczenie w naturze (nieodpłatne świadczenie) na jej rzecz.