W momencie ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków przestaje istnieć małżeńska wspólność majątkowa. W konsekwencji niemożliwe jest wspólne opodatkowanie.

Podatniczka jest opiekunem prawnym swojego męża, który we wrześniu 2022 r,. uległ wypadkowi. W związku z tym wypadkiem i postępującą chorobą mężczyzna wymaga stałej opieki, nie porusza się samodzielnie, mówi z trudem, wymaga pomocy w karmieniu i ubierania. Mą orzeczoną grupę inwalidztwa (stopień niepełnosprawności znaczny) oraz otrzymuje rentę inwalidzką, z kolei podatniczka pobiera świadczenie opiekuńcze.
W sierpniu 2023 r. postanowieniem Sądu Okręgowego mężczyzna został całkowicie ubezwłasnowolniony, a żona została ustanowiona jego opiekunem. Ubezwłasnowolnienie męża podatniczki nie spowodowało zmiany stanu cywilnego, małżonkowie nadal mieszkają razem i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a uzyskane dochody przeznaczane są na wspólne potrzeby bytowe - z tym, że znaczna część środków jest przeznaczana na leczenie i rehabilitację męża podatniczki.
Podatniczka chciałaby skorzystać ze wspólnego rozliczenia z mężem jako osobą, dla której jest rzeczywistym opiekunem i opiekunem prawnym. Dlatego wystąpiła o indywidualną interpretację, aby uzyskać potwierdzenie, że jest to możliwe.

Najlepszy i najprostszy sposób na PIT - Program e-pity®
Nie musisz znać się na PIT'ach i zmianach podatkowych. Oblicz wygodnie wysokość Twojego podatku PIT kompleksowo razem z wszystkimi ulgami, odliczeniami i kwotą wolną od podatku. Zadbaj o najwyższy i najszybszy zwrot podatku z PIT do 45 dni.
Po prostu oblicz Twój e-PIT w Programie e-pity 2025 i wyślij PIT online

Jeden z warunków wymaganych przy wspólnym opodatkowaniu nie jest spełniony

W interpretacji Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zauważył, że ze wspólnego opodatkowania mogą skorzystać małżonkowie, którzy łącznie spełniają następujące warunki:

  • są polskimi rezydentami podatkowymi,
  • pozostają w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej przez cały rok podatkowy albo od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego, jeżeli związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego,
  • nie stosują przepisów o 19% podatku liniowym lub przepisów ustawy o ryczałcie (z wyjątkiem dotyczących najmu prywatnego),
  • nie podlegają opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy o podatku tonażowym lub ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Z kolei, zgodnie z art. 53 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, rozdzielność majątkowa powstaje z mocy prawa w razie ubezwłasnowolnienia lub ogłoszenia upadłości jednego z małżonków. Ubezwłasnowolnienie męża podatniczki, które nastąpiło w 2023 r., spowodowało ustanie wspólności majątkowej małżeńskiej. Przestał więc być spełniony jeden z warunków uprawniających do wspólnego opodatkowania małżonków, jakim jest pozostawanie we wspólności majątkowej przez cały rok podatkowy.

Dyrektor KIS podkreślił również, że w przypadku podatniczki nie znajdą zastosowania przepisy dające możliwość preferencyjnego rozliczenia się osobie samotnie wychowującej dzieci. To rozwiązanie nie jest bowiem skierowane do małżonków, nawet w sytuacji, kiedy jedno z nich jest osobą ubezwłasnowolnioną i niepełnosprawną. Sam fakt otrzymywania przez ubezwłasnowolnionego małżonka świadczenia opiekuńczego oraz utrzymywania jego przez podatnika nie jest wystarczający do przyznania podatnikowi prawa do omawianej preferencji.

Ulga na powrót i wspólne rozliczenie małżonków w jednym zeznaniu

Źródło: indywidualna interpretacja 0113-KDIPT2-2.4011.359.2025.1.KR z 23 maja 2025 r.

Pozostałe wiadomości z roku: 2025

Piotr Ceregra

autor: Piotr Ceregra

Redaktor serwisów e-pity.pl i jpk.info.pl. Dba o to, by treści prezentowane w tych serwisach były nie tylko wartościowe i ciekawe, ale także poprawne językowo.

więcej artykułów autora

tytuł artykułu: Ubezwłasnowolnienie męża wyklucza wspólne opodatkowanie małżonków

Wspieramy OPP
Fundacja Dzieciom z Uposledzeniem Umysłowym ”Agnieszka”
Fundacja ”Dom Nadziei”
Stowarzyszenie na Rzecz Dzieci ze Złożoną Niepełnosprawnością”Potrafie więcej”
Fundacja ”Dr Clown”
Fundacja Dzieciom POMAGAJ
Stowarzyszenie na TAK
Fundacja Promyk Słońca
Stowarzyszenie Amazonek Stokrotka
Stowarzyszeniem  pomocy osobom niepełnosprawnym „Bez Barier”
Diecezjalna Fundacja Obrony Życia w Opolu
Fundacja Serce Dziecka im. Diny Radziwiłłowej
Stowarzyszenie Rodzin ”Zdrowie Psychiczne”
Stowarzyszenie Na Rzecz Rozwoju Psychiatrii i Opieki Środowiskowej
Towarzystwo Przyjaciół Dzieci  ”Helenów”
Koło Polskiego Stowarzyszenia na rzecz osób z upośledzeniem umysłowym w Gorzowie Wlkp.
Fundacja Służby Rodzinie ”Nadzieja”