Rozliczenie (odliczenie) straty podatkowej z lat ubiegłych

Darowizny rozliczysz łatwo w programie e-pity - pobierz lub uruchom online

W podatkach w sposób szczególny traktuje się stratę. Występuje ona wówczas, gdy przychód z danego źródła jest niższy niż koszty poniesione w celu jego uzyskania. Taka ujemna różnica sugerowałaby, że podatnik dysponuje kwotą, która jest jego standardowym kosztem podatkowym. Tak jednak nie jest. Stratę rozlicza się w sposób szczególny i na określonych zasadach ujmuje w rozliczeniu podatkowym.

Stratę ustala się w ramach źródła przychodów, z którego podatnik czerpać zamierzał korzyści. Nie pojawia się ona np. w ramach realizowanego projektu czy umowy, lecz w ramach podsumowania ogółu przychodów i całości kosztów poniesionych w ramach jednego źródła przychodów. W prowadzonej działalności nie rozlicza się zatem przychodu i kosztu, który jest związany wyłącznie z tym przychodem, ale traktuje się koszty jako ogół wydatków związanych z danym źródłem (np. z działalnością gospodarczą, z najmem, z umową zlecenie). 

Policz dokładnie podatek z rozliczeniem straty podatkowej w Programie e-pity 2019

Nie musisz liczyć odliczenia straty podatkowej w PIT za 2019 ręcznie. Sprawdź wysokość Twojej podatku kompleksowo, także z uwzględnieniem rozliczenia straty podatkowej za lata ubiegłe w PIT.
Stratę podatkową rozlicz w Programie e-pity 2019 i wyślij Twój PIT 2020 online >>

Przykład

Podatnik w ramach działalności gospodarczej w miesiącu maju kupił i sprzedał 100 szlifierek z dochodem łącznym (po odliczeniu kosztów 4.000 zł. Jednocześnie w okresie wydał 1000 zł na rozpoczęcie kolejnego projektu sprzedażowego – zakup budki z lodami. Koszt zakupu budki (6000 zł) odliczy od uzyskanego dochodu (mimo że projekty nie są ze sobą powiązane), w efekcie ostatecznie jego działalność wygenerowała stratę 2.000 zł.

Straty (podobnie jak i kosztów podatkowych) nie rozlicza się również w ramach prowadzonych punktów sprzedażowych. Podatnik, który realizuje czynności w wielu miejscach rozlicza przychody i koszty łącznie dla wszystkich punktów – jeśli suma kosztów przekracza sumę przychodów – wynik stanowi stratę podatkową.   

Stratę ustala się w ramach okresu rozliczeniowego. Inaczej można postąpić ze stratą wykazaną w ramach okresów, co do których ustala się wyłącznie zaliczki na podatek (np. miesiące, kwartały), a inaczej w przypadku straty wykazanej na koniec roku:

  • Strata z okresu, w którym występują zaliczki rozlicza się płynnie - w kolejnym okresie zaliczkowym, nie istnieją tu dodatkowe zasady ujmowania wykazanej straty (w zasadzie mowa jest tu raczej o nadwyżce kosztów jednego okresu rozliczeniowego, które ujmuje się w okresie kolejnym,
  • Stratę na koniec roku rozlicza się w kolejnych okresach w zależności od tego, czy wystąpiła ona w roku 2019 czy też w latach wcześniejszych.
Strata poniesiona do 2018 r.  Strata poniesiona w 2019 r.
O wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, można obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% kwoty tej straty. O wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, podatnik może:
  1. obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty, albo
  2. obniżyć jednorazowo dochód uzyskany z tego źródła w jednym z najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu lat podatkowych o kwotę nieprzekraczającą 5 000 000 zł, nieodliczona kwota podlega rozliczeniu w pozostałych latach tego pięcioletniego okresu, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty.

Nowe zasady mają zastosowanie do strat powstałych od 2019 r. Oznacza to, że strata wykazana w 2018 i wcześniej może być rozliczana w 2019 -2023 r. wyłącznie według starych zasad, z limitem 50% jej wartości, natomiast strata uzyskana w 2019 roku  podatkowym – rozliczana jest w latach 2020 – 2024 według nowych zasad.

Ze strat z kilku lat można będzie korzystać w jednym roku, ale strat nie będzie można łączyć i stosować do nich jednej zasady, tzn. stratę do 2019 r. rozliczamy według starych zasad, poniesioną od 2019 – według nowych. U podatników, którzy łącznie w jednym roku będą korzystali ze strat z wielu lat – powoduje to konieczność skrupulatnej kontroli własnych rozliczeń.

Przykład

Podatnik rozliczający się na PIT-36L w 2016 r. poniósł stratę 2 mln zł. W 2019 r. jego strata wyniosła 10 mln zł. W 2020 uzyskał dochód 7 mln zł. Podatnik ma tylko 5 lat na rozliczenie straty więc wykorzystuje maksymalnie stratę z 2016 r. – odlicza 1 mln zł (50% wykazanej straty) oraz jednorazowo odlicza 5 mln zł (maksymalną kwotę z 2019 r.). W 2021 podatnik uzyskał dochód 600 tys. zł Korzysta z pozostałej straty z 2016 r. i odliczają w całości (miał niewykorzystany 1 mln zł straty, odliczył 600 tys., pozostałe 400 tys. zł straty przepada). W 2022 r. podatnik uzyskuje dochód 5 mln zł. Korzysta z pozostałej straty z 2019 r. – ma 2 mln zł niewykorzystane i odlicza maksymalną kwotę odliczenia  tj. 50% nadwyżki ponad 5 mln zł, czyli 1 mln zł. Dochód po odliczeniu za 2022 r. wyniesie 4 mln zł, a podatnikowi pozostaje 1 mln zł straty do wykorzystania w kolejnych latach.   

Stratę wykazać można wyłącznie w tych źródłach, z których strata pochodzi. Jeśli zatem podatnik poniósł stratę w działalności gospodarczej, to nie może jej rozliczać z przychodami z najmu. Istnieje szereg źródeł przychodów, w ramach których w ogóle straty nie można rozliczać (np. kryptowaluty, sprzedaż prywatnych rzeczy ruchomych i nieruchomości, niezrealizowanych zysków wyprowadzanych za granicę, źródła, które są wolne od podatku, przychodów opodatkowanych w taki sposób, że podatek płaci się od przychodu).

Pamiętaj

Strata może powstać również w umowie zlecenie, dzieło czy z umowy o pracę. Nie da się jednak łączyć np. straty z umowy zlecenia z dochodem z pracy.

W ile lat maksymalnie i minimalnie można rozliczyć stratę podatkową?

Jeśli wynosi ona do 5 mln zł – można ją rozliczyć jednorazowo – w ciągu jednego roku.

Jeśli wynosi ona ponad 5 mln zł to okres rozliczenia wynosi 3 lata – w pierwszym roku rozlicza się 5 mln zł, w drugim 50% z nadwyżki i w kolejnym 50% z nadwyżki. 

Jeśli stratę wykazano w roku 2018 lub wcześniej – rozliczenia dokonuje się maksymalnie po 50% rocznie niezależnie od kwoty. W efekcie rozliczenia całej straty można dokonać najszybciej w ciągu 2 lat podatkowych.

Rozliczenia straty można rozpocząć w każdym z 5 lat następujących po roku, w którym ją wykazano. Im później się to zacznie tym większa szansa, że cała strata nie zostanie wykorzystana.

Odliczenie straty podatkowej w całości i części. Odliczenie do 5 mln zł i powyżej 5 mln zł straty

Nie ma ograniczeń co do tego, czy stratę odliczamy w całości, czy części. Innymi słowy to od decyzji podatnika zależy jaką część ustalonej straty odliczy on w danym roku podatkowym.

Podatnik musi oczywiście pamiętać o limicie 50% straty przy jej wysokości 5 mln zł. Tu odliczenie roczne warunkowane jest wysokością połowy wykazanej straty rocznie. Podatnik może jednak odliczyć mniej i zachować wyższą kwotę na kolejne lata. W latach kolejnych  podatnik mimo niższego odliczenia początkowego ponownie musi zachować limit 50% - liczonego od kwoty początkowo wykazanej straty.

Przykład

Podatnik wykazał w 2019 r. stratę 6 mln zł. W 2020 rozlicza – ze względu na własną decyzję – 1 mln zł. W 2021 r. ma duży dochód – może odliczyć wyłącznie 3 mln zł. W 2022 r. ponownie ma duży dochód – limit 50% liczy od 6 mln zł więc odlicza pozostałe 2 mln zł.

W przypadku, gdy strata nie przekracza 5 mln zł należy dokonać jednorazowego odpisu na początku, po czym pozostałą wartość odliczać zgodnie z limitem maksymalnym 50% rocznie; limit liczy się od kwoty nieodliczonej, a nie od kwoty pierwotnie wykazanej straty

Przykład

Podatnik wykazał 4,5 mln zł straty. W kolejnym roku uzyskał wysoki dochód 3 mln zł. Odlicza jednorazowo 3 mln w tym roku. W kolejnym jego dochód to 2 mln. Strata do odliczenia to 1,5 mln, natomiast w tym roku odliczyć może maksymalnie 750.000 zł z tej straty.  

Rozliczenie straty z miesiąca na miesiąc

Wykazaną w rozliczeniu rocznym za jeden rok stratę można rozliczać nie tylko na koniec kolejnych lat, ale również w okresach zaliczkowych tego kolejnego roku, w którym u podatnika wystąpił dochód.

Przykład

Podatnik w deklaracji PIT-36 złożonej z tytułu działalności gospodarczej 2019 r. wykazuje stratę podatkową. W czerwcu 2020 r. osiąga w tej działalności dochód – stratę rozliczyć może już w czerwcu obniżając dochód do ustalenia zaliczki. 

Stratę rozliczać można z dochodem kolejnych okresów, gdy zostanie ona zadeklarowana w Pit rocznym. Straty hipotetycznej (niewykazanej) nie można odliczać od dochodu ustalonego w kolejnych okresach zaliczkowych.

Przykład  

Podatnik ma 1 mln zł straty za 2019 r., nie złożył jeszcze jednak deklaracji podatkowej. W styczniu 2020 r. uzyskał dochód 3 mln zł, od którego ma zapłacić zaliczkę.  Strata nie jest zadeklarowana, więc nie powinna być rozliczana w ramach zaliczki za styczeń 2020 r.

Na stratę nie wpływają w żaden sposób ulgi i odliczenia podatkowe, a zatem podatnik wypełniając deklarację PIT najpierw odlicza kwotę straty, a dopiero później – przysługujące mu ulgi i odliczenia. 

PIT-28 - ryczałt a strata podatkowa

Rozliczający ryczałt PIT -28 nie wykazują straty podatkowej, ponieważ podatek płacą od przychodu bez stosowania kosztów podatkowych. Mają jednak prawo odliczać stratę uzyskaną wcześniej – przed zmianą formy opodatkowania na ryczałtową. W ich przypadku obniża się przychód.

W przypadku, gdy ryczałtowiec korzysta z ulg podatkowych, najpierw odlicza stratę (jeśli chce z niej skorzystać) a dopiero potem – ulgi. Pamiętać należy, że nieodliczone ulgi co do zasady nie przechodzą na kolejne okresy. Jeśli zatem strata intensywnie obniży przychód do opodatkowania – ulgi mogą przepaść. Warto zatem przemyśleć rok, w którym odlicza się stratę.

Nie można odliczać straty z najmu na zasadach ogólnych – z przychodem opodatkowanym ryczałtem. Zasada rozliczania straty dotyczy wyłącznie ryczałtowców prowadzących działalność gospodarczą.

Strata podatkowa a ulga prorodzinna

Wynik ujemny w działalności jednego z małżonków nie sumuje się z przychodem (wynikiem dodatnim) drugiego w celu ustalenia limitów przychodów dla skorzystania z ulgi na pierwsze dziecko

Przykład

Mąż uzyskuje dochód z działalności gospodarczej opodatkowanej liniowo i stratę z najmu, a żona dochód z umowy o pracę. Podatnicy winni zsumować dochody z poszczególnych źródeł, a więc swój dochód ze stosunku pracy i dochód małżonka opodatkowany podatkiem liniowym. Natomiast poniesiona strata z najmu nie może mieć wpływu na wysokość dochodu. Intencją ustawodawcy była możliwość kompensowania osiągniętych dochodów, a nie dochodów i poniesionych strat na potrzeby ulgi prorodzinnej. 

Przedsiębiorstwo w spadku a strata podatkowa z lat poprzednich

Dochód przedsiębiorstwa w spadku osiągnięty w roku podatkowym może być obniżony, o wysokość straty poniesionej i nieodliczonej przez zmarłego przedsiębiorcę. W efekcie zarządca sukcesyjny ma prawo korzystać ze straty wykazanej przez zmarłą osobę. Okres rozliczenia takiej straty zależy od tego, jak dawno została ona ustalona w deklaracji PIT (innymi słowy przedsiębiorstwo w spadku przejmuje również okres pozostały do rozliczenia wykazanej już straty).

Informacje dotyczące plików cookies:

Nasz serwis korzysta z plików cookies i innych technologii w celu realizacji usług zgodnie z Polityką Plików Cookies i Innych Technologii. Dalsze korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dla plików cookies oznacza, że będą one zapisywane w pamięci urządzenia. Ustawienia te można zmieniać w przeglądarce internetowej.