wybierz temat:

Darowizny rozliczysz łatwo w programie e-pity - pobierz lub uruchom online

W podatkach w sposób szczególny traktuje się stratę. Występuje ona wówczas, gdy przychód z danego źródła jest niższy niż koszty poniesione w celu jego uzyskania. Taka ujemna różnica sugerowałaby, że podatnik dysponuje kwotą, która jest jego standardowym kosztem podatkowym. Tak jednak nie jest. Stratę rozlicza się w sposób szczególny i na określonych zasadach ujmuje w rozliczeniu podatkowym.

Stratę ustala się w ramach źródła przychodów, z którego podatnik czerpać zamierzał korzyści. Nie pojawia się ona np. w ramach realizowanego projektu czy umowy, lecz w ramach podsumowania ogółu przychodów i całości kosztów poniesionych w ramach jednego źródła przychodów. W prowadzonej działalności nie rozlicza się zatem przychodu i kosztu, który jest związany wyłącznie z tym przychodem, ale traktuje się koszty jako ogół wydatków związanych z danym źródłem (np. z działalnością gospodarczą, z najmem, z umową zlecenie). 

Policz dokładnie podatek z rozliczeniem straty podatkowej w Programie e-pity 2020

Nie musisz liczyć odliczenia straty podatkowej w PIT za 2020 ręcznie. Sprawdź wysokość Twojej podatku kompleksowo, także z uwzględnieniem rozliczenia straty podatkowej za lata ubiegłe w PIT.
Stratę podatkową rozlicz w Programie e-pity 2020 i wyślij Twój PIT 2020 online >>

Przykład

Podatnik w ramach działalności gospodarczej w miesiącu maju kupił i sprzedał 100 szlifierek z dochodem łącznym (po odliczeniu kosztów 4.000 zł. Jednocześnie w okresie wydał 1000 zł na rozpoczęcie kolejnego projektu sprzedażowego – zakup budki z lodami. Koszt zakupu budki (6000 zł) odliczy od uzyskanego dochodu (mimo że projekty nie są ze sobą powiązane), w efekcie ostatecznie jego działalność wygenerowała stratę 2.000 zł.

Straty (podobnie jak i kosztów podatkowych) nie rozlicza się również w ramach prowadzonych punktów sprzedażowych. Podatnik, który realizuje czynności w wielu miejscach rozlicza przychody i koszty łącznie dla wszystkich punktów – jeśli suma kosztów przekracza sumę przychodów – wynik stanowi stratę podatkową.   

Stratę ustala się w ramach okresu rozliczeniowego. Inaczej można postąpić ze stratą wykazaną w ramach okresów, co do których ustala się wyłącznie zaliczki na podatek (np. miesiące, kwartały), a inaczej w przypadku straty wykazanej na koniec roku:

  • Strata z okresu, w którym występują zaliczki rozlicza się płynnie - w kolejnym okresie zaliczkowym, nie istnieją tu dodatkowe zasady ujmowania wykazanej straty (w zasadzie mowa jest tu raczej o nadwyżce kosztów jednego okresu rozliczeniowego, które ujmuje się w okresie kolejnym,
  • Stratę na koniec roku rozlicza się w kolejnych okresach w zależności od tego, czy wystąpiła ona w roku 2020, 2019 czy też w latach wcześniejszych.
Strata poniesiona do 2018 r.  Strata poniesiona w 2019 r.  Strata poniesiona w 2020
O wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, można obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% kwoty tej straty. O wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, podatnik może:
  1. obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty, albo
  2. obniżyć jednorazowo dochód uzyskany z tego źródła w jednym z najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu lat podatkowych o kwotę nieprzekraczającą 5 000 000 zł, nieodliczona kwota podlega rozliczeniu w pozostałych latach tego pięcioletniego okresu, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty.
Rozliczana jest według dwóch reguł:
  1. Podatnicy którzy ponieśli w 2020 r. stratę z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz uzyskali w 2020 r. łączne przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej niższe o co najmniej 50% od łącznych przychodów uzyskanych w 2019 r. z tej działalności (przychody łączne to suma przychodów z działalności gospodarczej opodatkowane według skali podatkowej, liniowo oraz ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych) – mogą jednorazowo obniżyć o wysokość tej straty, nie więcej jednak niż o kwotę 5 000 000 zł, odpowiednio dochód lub przychód uzyskany w 2019 r. z pozarolniczej działalności gospodarczej - odliczenia tej straty dokonać należy korygując PIT za 2019 r. 
  2. Jeżeli nie spełniają powyższych warunków co do limitu straty lub co do spadku przychodów - wówczas podatnicy rozliczają ją na bieżąco, tzn. począwszy od 2021 r. albo jednorazowo w jednym z 5 kolejnych lat, albo gdy strata przekracza 5 mln zł - w kolejnych 5 latach podatkowych z zastrzeżeniem, że rocznie odliczenia nie może przekroczyć 50% pierwotnie wykazanej straty  (należy uznać, że limit 5 mln zł liczyć należy odrębnie dla reguły z pkt nr 1 wstecznego odliczenia straty i odrębnie dla odliczenia na lata kolejne tzn. podatnicy najpierw mogą skorzystać z odliczenia 5 mln zł wstecznie w 2019 r., a następnie nadwyżkę nie przekraczającą kolejnych 5 mln zł odliczyć jednorazowo w jednym z kolejnych 5 lat).
     

W 2020 r. istnieje duża dowolność w wyborze zasad rozliczenia staty. Podatnik może ująć jednocześnie część straty jako korektę 2019 r., część jednorazowo w 2021, a pozostałą jej wartość - w latach kolejnych. Wszystkie trzy zasady mogą być stosowane równolegle. Jeśli okazałoby się, że dochody podatnika za 2019 r. są zbyt niskie by odliczać stratę za 2020 r. wstecznie, podatnik musi ją odliczać albo jednorazowo do 5 mln zł albo w kolejnych latach z tym że jeśli wybierze tę drugą zasadę - kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty.

Wsteczne rozliczenie straty dotyczy jedynie działalności gospodarczej. Innego rodzaju straty należy rozliczać w 2020 r. na zasadach ogólnych - czyli w latach przyszłych.

Natomiast strata wykazana w 2018 i wcześniej może być rozliczana w 2019 -2023 r. wyłącznie według zasad z zastosowaniem limitu 50% jej wartości rocznie, natomiast strata uzyskana w 2019 roku  podatkowym – rozliczana jest w latach 2020 – 2024 według nowych zasad.

Ze strat z kilku lat można korzystać w jednym roku, ale strat nie można łączyć i stosować do nich wyłącznie jednej zasady, tzn. stratę do 2019 r. rozliczamy według starych zasad, poniesioną od 2019 – według nowych, a stratę z 2020 - według właściswych dla 2020 r. U podatników, którzy łącznie w jednym roku będą korzystali ze strat z wielu lat – powoduje to konieczność skrupulatnej kontroli własnych rozliczeń.

Przykład

Podatnik rozliczający się na PIT-36L w 2016 r. poniósł stratę 2 mln zł. W 2019 r. jego strata wyniosła 10 mln zł. W 2020 uzyskał dochód 7 mln zł. Podatnik ma tylko 5 lat na rozliczenie straty więc wykorzystuje maksymalnie stratę z 2016 r. – odlicza 1 mln zł (50% wykazanej straty) oraz jednorazowo odlicza 5 mln zł (maksymalną kwotę z 2019 r.). W 2021 podatnik uzyskał dochód 600 tys. zł Korzysta z pozostałej straty z 2016 r. i odliczają w całości (miał niewykorzystany 1 mln zł straty, odliczył 600 tys., pozostałe 400 tys. zł straty przepada). W 2022 r. podatnik uzyskuje dochód 5 mln zł. Korzysta z pozostałej straty z 2019 r. – ma 2 mln zł niewykorzystane i odlicza maksymalną kwotę odliczenia  tj. 50% nadwyżki ponad 5 mln zł, czyli 1 mln zł. Dochód po odliczeniu za 2022 r. wyniesie 4 mln zł, a podatnikowi pozostaje 1 mln zł straty do wykorzystania w kolejnych latach.   

Stratę wykazać można wyłącznie w tych źródłach, z których strata pochodzi. Jeśli zatem podatnik poniósł stratę w działalności gospodarczej, to nie może jej rozliczać z przychodami z najmu. Istnieje szereg źródeł przychodów, w ramach których w ogóle straty nie można rozliczać (np. kryptowaluty, sprzedaż prywatnych rzeczy ruchomych i nieruchomości, niezrealizowanych zysków wyprowadzanych za granicę, źródła, które są wolne od podatku, przychody opodatkowane w taki sposób, że podatek płaci się od przychodu).

Pamiętaj

Strata może powstać również w umowie zlecenie, dzieło czy z umowy o pracę. Nie da się jednak łączyć np. straty z umowy zlecenia z dochodem z pracy.

W ile lat maksymalnie i minimalnie można rozliczyć stratę podatkową?

Jeśli wynosi ona do 5 mln zł – można ją rozliczyć jednorazowo – w ciągu jednego roku.

Jeśli wynosi ona ponad 5 mln zł to okres rozliczenia wynosi 3 lata – w pierwszym roku rozlicza się 5 mln zł, w drugim 50% z nadwyżki i w kolejnym 50% z nadwyżki. 

Jeśli stratę wykazano w roku 2018 lub wcześniej – rozliczenia dokonuje się maksymalnie po 50% rocznie niezależnie od kwoty. W efekcie rozliczenia całej straty można dokonać najszybciej w ciągu 2 lat podatkowych.

Rozliczenia straty można rozpocząć w każdym z 5 lat następujących po roku, w którym ją wykazano. Im później się to zacznie tym większa szansa, że cała strata nie zostanie wykorzystana.

Odliczenie straty podatkowej w całości i części. Odliczenie do 5 mln zł i powyżej 5 mln zł straty

Nie ma ograniczeń co do tego, czy stratę odliczamy w całości, czy w częściach. Innymi słowy to od decyzji podatnika zależy jaką część ustalonej straty odliczy on w danym roku podatkowym.

Podatnik musi oczywiście pamiętać o limicie 50% straty przy jej wysokości ponad 5 mln zł. Tu odliczenie roczne warunkowane jest wysokością połowy wykazanej straty rocznie. Podatnik może jednak odliczyć mniej i zachować wyższą kwotę na kolejne lata. W latach kolejnych  podatnik mimo niższego odliczenia początkowego ponownie musi zachować limit 50% - liczonego od kwoty początkowo wykazanej straty.

Przykład

Podatnik wykazał w 2020 r. stratę 6 mln zł. W 2021 rozlicza – ze względu na własną decyzję – 1 mln zł. W 2022 r. ma duży dochód – może odliczyć wyłącznie 3 mln zł. W 2023 r. ponownie ma duży dochód – limit 50% liczy od 6 mln zł więc odlicza pozostałe 2 mln zł.

W przypadku, gdy strata nie przekracza 5 mln zł należy dokonać jednorazowego odpisu na początku, po czym pozostałą wartość odliczać zgodnie z limitem maksymalnym 50% rocznie; limit liczy się od kwoty nieodliczonej, a nie od kwoty pierwotnie wykazanej straty

Przykład

Podatnik wykazał 6 mln zł straty. W kolejnym roku uzyskał wysoki dochód 1 mln zł. Odlicza jednorazowo 1 mln w tym roku. W kolejnym jego dochód to 2 mln. Strata pozostała do odliczenia to 5 mln zł, natomiast w tym roku odliczyć może maksymalnie 3 mln zł z tej straty (tzn. 50% z 6 mln zł pierwotnie wykazanej straty). Pozostałe 2 mln zł pozostają do odliczenia w latach kolejnych.  

Rozliczenie straty z miesiąca na miesiąc

Wykazaną w rozliczeniu rocznym, stratę poniesioną podczas jednego roku można rozliczać nie tylko na koniec kolejnych lat, ale również w okresach zaliczkowych tego kolejnego roku, w którym u podatnika wystąpił dochód.

Przykład

Podatnik w deklaracji PIT-36 złożonej z tytułu działalności gospodarczej 2020 r. wykazuje stratę podatkową. W czerwcu 2021 r. osiąga w tej działalności dochód – stratę rozliczyć może już w czerwcu obniżając dochód do ustalenia zaliczki. 

Stratę rozliczać można z dochodem kolejnych okresów, gdy zostanie ona zadeklarowana w Pit rocznym. Straty hipotetycznej (niewykazanej) nie można odliczać od dochodu ustalonego w kolejnych okresach zaliczkowych.

Przykład  

Podatnik ma 1 mln zł straty za 2020 r., nie złożył jeszcze jednak deklaracji podatkowej. W styczniu 2021 r. uzyskał dochód 3 mln zł, od którego ma zapłacić zaliczkę.  Strata nie jest zadeklarowana, więc nie powinna być rozliczana w ramach zaliczki za styczeń 2021 r.

Na stratę nie wpływają w żaden sposób ulgi i odliczenia podatkowe, a zatem podatnik wypełniając deklarację PIT najpierw odlicza kwotę straty, a dopiero później – przysługujące mu ulgi i odliczenia. 

PIT-28 - ryczałt a strata podatkowa

Rozliczający ryczałt PIT -28 nie wykazują straty podatkowej, ponieważ podatek płacą od przychodu bez stosowania kosztów podatkowych. Mają jednak prawo odliczać stratę uzyskaną wcześniej – przed zmianą formy opodatkowania na ryczałtową. W ich przypadku obniża się przychód.

W przypadku, gdy ryczałtowiec korzysta z ulg podatkowych, najpierw odlicza stratę (jeśli chce z niej skorzystać) a dopiero potem – ulgi. Pamiętać należy, że nieodliczone ulgi co do zasady nie przechodzą na kolejne okresy. Jeśli zatem strata intensywnie obniży przychód do opodatkowania – ulgi mogą przepaść. Warto zatem przemyśleć rok, w którym odlicza się stratę.

Nie można odliczać straty z najmu na zasadach ogólnych – z przychodem opodatkowanym ryczałtem. Zasada rozliczania straty dotyczy wyłącznie ryczałtowców prowadzących działalność gospodarczą.

Strata podatkowa a ulga prorodzinna

Wynik ujemny w działalności jednego z małżonków nie sumuje się z przychodem (wynikiem dodatnim) drugiego w celu ustalenia limitów przychodów dla skorzystania z ulgi na pierwsze dziecko

Przykład

Mąż uzyskuje dochód z działalności gospodarczej opodatkowanej liniowo i stratę z najmu, a żona dochód z umowy o pracę. Podatnicy winni zsumować dochody z poszczególnych źródeł, a więc swój dochód ze stosunku pracy i dochód małżonka opodatkowany podatkiem liniowym. Natomiast poniesiona strata z najmu nie może mieć wpływu na wysokość dochodu. Intencją ustawodawcy była możliwość kompensowania osiągniętych dochodów, a nie dochodów i poniesionych strat na potrzeby ulgi prorodzinnej. 

Przedsiębiorstwo w spadku a strata podatkowa z lat poprzednich

Dochód przedsiębiorstwa w spadku osiągnięty w roku podatkowym może być obniżony, o wysokość straty poniesionej i nieodliczonej przez zmarłego przedsiębiorcę. W efekcie zarządca sukcesyjny ma prawo korzystać ze straty wykazanej przez zmarłą osobę. Okres rozliczenia takiej straty zależy od tego, jak dawno została ona ustalona w deklaracji PIT (innymi słowy przedsiębiorstwo w spadku przejmuje również okres pozostały do rozliczenia wykazanej już straty).

Polityka Plików Cookies i Profilowanie:

W Serwisie Internetowym używamy technologii w celu świadczenia najwyższej jakości usług drogą elektroniczną. Administratorem Twoich danych jest e-file sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w Poznaniu (60-461), ul. Jeziorańska 12. Klikając “Akceptuję” zgadzasz się na profilowanie, tj. przetwarzanie danych osobowych przez e-file, polegające na automatycznej analizie Twoich interakcji w Serwisie. Korzystamy z Plików Cookies - czytaj więcej.

Akceptuję