Aktualności
tel. serwisowy: 61 307 00 77 (08:00 - 16:00)
Środki otrzymane przez podatników w zamian za zrzeczenie się dziedziczenia i za zobowiązanie się do niedochodzenia w przyszłości zachowku należy opodatkować jako przychody z innych źródeł - wskazał Dyrektor KIS w indywidualnych interpretacjach.
O interpretację prawa podatkowego wystąpiła podatniczka, która aktem notarialnym podpisała ze swoim małżonkiem umowę zrzeczenia się dziedziczenia po nim, zaś małżonek w związku z tą umową zobowiązał się do zapłaty na jej rzecz wynagrodzenia. Pierwsza rata tego wynagrodzenia została zapłacona w roku 2025, druga zgodnie z umową ma zostać zapłacona do 31 grudnia 2026 r. W ocenie podatniczki:
Kobieta wystąpiła o indywidualną interpretację, aby uzyskać potwierdzenie swojego stanowiska, jednak Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zgodził się z nią tylko w pierwszej z tych kwestii. Wskazał, że podatkiem od spadków i darowizn co do zasady opodatkowane są wyłącznie czynności nieodpłatne, czyli takie, w których jedna strona przekazuje drugiej majątek bez żadnego ekwiwalentu. Tymczasem z opisu zdarzenia wynika, że w zamian za zrzeczenie się dziedziczenia dla podatniczki przewidziano wynagrodzenie. Opisane we wniosku zrzeczenie się dziedziczenia nie stanowi więc żadnego z tytułów określonych w art. 1 ustawy o PSD. W konsekwencji opisane nabycie nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.
Następnie Dyrektor KIS przypomniał, że, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź od których zaniechano poboru podatku. Z kolei w myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy źródłem przychodów są inne źródła. Definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. Dlatego każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł. Ponieważ wynikające z umowy świadczenie otrzymane przez podatniczkę jest dla niej definitywnym przysporzeniem majątkowym, należy uznać je za przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i zakwalifikować do przychodów z innych źródeł.
Najlepszy i najprostszy sposób na PIT - Program e-pity®
Nie musisz znać się na PIT'ach i zmianach podatkowych. Oblicz wygodnie wysokość Twojego podatku PIT kompleksowo razem z wszystkimi ulgami, odliczeniami i kwotą wolną od podatku. Zadbaj o najwyższy i najszybszy zwrot podatku z PIT do 45 dni.
Po prostu oblicz Twój e-PIT w Programie e-pity 2025 i wyślij PIT online
O indywidualną interpretację wystąpiła również wnuczka kobiety zmarłej w 2023 r. Spadek po zmarłej, na podstawie jej testamentu, nabył brat wnioskodawczyni. Jedynym spadkobiercą ustawowym zmarłej był jej syn (a ojciec wnioskodawczyni i spadkobiorcy), który jednak od 2015 r. ma status osoby zaginionej. Wnioskodawczyni rozważała dochodzenie roszczeń z tytułu zachowku po swoim ojcu jako jego potencjalny następca prawny. Kobieta i jej brat postanowili jednak zawrzeć ugodę w formie aktu notarialnego dotyczącą rozliczenia roszczeń związanych z zachowkiem. Na podstawie tej ugody mężczyzna zobowiązał się do wypłaty na rzecz siostry uzgodnionej przez strony kwoty, kobieta zaś oświadczyła, że nie będzie dochodzić zachowków po zmarłej ani po zaginionym oraz że zrzeka się ich w całości, gdyby jej przysługiwały. Zobowiązała się również do cofnięcia wniosku o uznanie ojca za zmarłego oraz do niewnoszenia takich wniosków w przyszłości. Uzgodniona kwota wpłynęła na rachunek bankowy podatniczki w maju 2026 r. Natomiast kobieta wystąpiła o indywidualną interpretację, aby uzyskać potwierdzenie, że ta kwota nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Argumentowała, że jej wypłata ma bezpośredni związek z roszczeniami o zachowek wynikającymi ze stosunków spadkowych po zmarłej babci, a wypłacone świadczenie nie stanowi klasycznego przysporzenia majątkowego, lecz ma charakter rozliczenia spadkowego. Dlatego jej zdaniem otrzymana kwota nie powinna zostać uznana za przychód z innych źródeł w rozumieniu ustawy o PIT.
Również ten pogląd został zakwestionowany przez Dyrektora KIS, który podkreślił, że dla oceny skutków podatkowych kluczowe znaczenie ma charakter świadczenia, jakie zostało wypłacone podatniczce. Z opisu sprawy wynika, że ta kwota nie stanowiła zachowku ani realizacji jakiegokolwiek roszczenia przysługującego podatniczce z tytułu zachowku, lecz była świadczeniem wypłaconym na podstawie zawartej ugody, której istota sprowadzała się do kompleksowego zakończenia sporu pomiędzy stronami. Otrzymane świadczenie nie ma charakteru zachowku ani świadczenia spadkowego, lecz jest ekwiwalentem pieniężnym za podjęcie przez podatniczkę określonych zobowiązań oraz rezygnację z dochodzenia potencjalnych roszczeń objętych ugodą.
Dyrektor KIS podkreślił też, że uprawnionym do ewentualnego dochodzenia zachowku po zmarłej był ojciec wnioskodawczyni, który pozostaje osobą zaginioną i nie zostało wobec niego wydane prawomocne postanowienie o uznaniu za zmarłego. Oznacza to, że nie doszło do otwarcia spadku po nim, a tym samym nie nastąpiło nabycie przez podatniczkę jakichkolwiek praw majątkowych po tej osobie. Po stronie podatniczki nie powstało ani nie istniało więc skonkretyzowane roszczenie o zachowek, które mogłoby być przedmiotem realizacji. Otrzymaną przez nią kwotę należy więc uznać za przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT klasyfikowany do źródła, jakim są przychody z innych źródeł, i podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zwrot nakładów nie jest darowizną ani podatkowym przychodem z innych źródeł
Źródło: indywidualna interpretacja 0114-KDWP.4011.307.2026.2.AS1 z 20 lipca 2026 r., indywidualne interpretacje 0115-KDIT3.4011.542.2026.5.KP oraz 0111-KDIB2-3.4015.249.2026.4.LM z 28 sierpnia 2026 r.
