Aktualności
tel. serwisowy: 61 307 00 77 (08:00 - 16:00)
Podatniczka, która nie miała obowiązku składania deklaracji PCC-3, nie może dokonać jej korekty. Może natomiast dopłacić należny podatek, jeśli uważa, że wartość przedmiotu umowy została zaniżona.
Podatniczka we wrześniu 2025 r. zawarła notarialną umowę dożywocia. Wartość nieruchomości, której dotyczyła ta umowa, została określona na 560 tys. zł. Podatniczka obawia się jednak, że mogła tę wartość nieumyślnie zaniżyć. Jej zdaniem wskazuje na to fakt, że w momencie zawarcia umowy nieruchomość była ubezpieczona na sumę gwarancyjną 686 tys. zł. W konsekwencji mogła też zostać zaniżona kwota podatku od czynności cywilnoprawnych. Podatniczka jest zdania, że że w tej sytuacji powinna:
Aby upewnić się, że będzie to prawidłowe postępowanie, kobieta wystąpiła o indywidualną interpretację.
W interpretacji Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej najpierw przypomniał przepisy regulujące instytucję dożywocia. Podkreślił, że przedmiotem świadczenia ze strony zbywcy (dożywotnika) jest przeniesienie własności nieruchomości oraz że umowa dożywocia nie określa kwotowo ceny, za jaką nieruchomość jest zbywana. Nabywca zobowiązuje się jedynie do świadczeń określonych w art. 908 Kodeksu cywilnego, przy czym ich wartość i okres, w którym mają być spełnione, w momencie zawierania umowy nie są znane. Wskazał też, że, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, przy umowie dożywocia podstawą opodatkowania PCC jest wartość rynkowa nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego. Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się zaś na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia.
Dyrektor KIS wskazał następnie, że jeżeli czynność cywilnoprawna (umowa) jest dokonywana jest w formie aktu notarialnego, to obowiązek pobrania i wpłacenia podatku od czynności cywilnoprawnych do urzędu skarbowego ciąży na notariuszu (wynika to z art. 10 ust. 2 ustawy o PCC). Do obowiązków notariusza jako płatnika nie należy jednak kontrola wartości rynkowej przedmiotu umowy, a w konsekwencji - podstawy opodatkowania dokonywanej czynności. Oznacza to, że notariusz przyjmuje wartości, jakie strony ustaliły zgodnie z zasadą swobody zawierania umów, i to od tych wartości pobiera i odprowadza podatek.
Najlepszy i najprostszy sposób na PIT - Program e-pity®
Nie musisz znać się na PIT'ach i zmianach podatkowych. Oblicz wygodnie wysokość Twojego podatku PIT kompleksowo razem z wszystkimi ulgami, odliczeniami i kwotą wolną od podatku. Zadbaj o najwyższy i najszybszy zwrot podatku z PIT do 45 dni.
Po prostu oblicz Twój e-PIT w Programie e-pity 2025 i wyślij PIT online
Oceniając możliwość dokonania przez autorkę wniosku korekty deklaracji PCC-3 Dyrektor KIS przypomniał, że korekta deklaracji ma na celu, zgodnie z art. 81 §1 i §2 ustawy Ordynacja podatkowa, ma na celu poprawienie błędu, który został popełniony przy jej poprzednim sporządzeniu. Skorygowanie deklaracji polega na ponownym poprawnym wypełnieniu formularza z zaznaczeniem, że w tym przypadku mamy do czynienia z korektą uprzednio złożonej deklaracji. Aby dokonać korekty deklaracji, należy więc najpierw złożyć deklarację. Jednak gdy czynność cywilnoprawna jest dokonywana jest w formie aktu notarialnego, to podatek jest pobierany przez płatnika, a strona tej czynności (podatnik) nie składa deklaracji PCC-3. Skoro więc w związku z zawarciem umowy dożywocia w formie aktu notarialnego podatniczka nie była zobowiązana do składania deklaracji PCC-3, to obecnie nie może złożyć jej korekty. Jej stanowisko w tym punkcie jest więc nieprawidłowe. Natomiast jeżeli faktycznie wartość rynkowa, od której notariusz jako płatnik pobrał podatek, została przez strony transakcji zaniżona, to podatniczka, jako podmiot, na którym ciąży obowiązek podatkowy z tytułu zawarcia umowy dożywocia, może dopłacić należny podatek.
Dyrektor KIS zauważył również, że suma gwarancyjna określona w polisie ubezpieczeniowej niekoniecznie musi odpowiadać wartości rynkowej nieruchomości. Wartość rynkową określa się na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o PCC, a suma gwarancyjna określona na potrzeby ubezpieczenia nieruchomości nie ma wpływu na określenie podstawy opodatkowania z tytułu zawarcia umowy dożywocia.
Podatkowe konsekwencje rozwiązania umowy dożywocia
Źródło: indywidualna interpretacja 0111-KDIB2-2.4014.114.2026.1.MM z 3 sierpnia 2026 r.
