Kara umowna płacona przez spółkę, gdy jej pracownik stawi się u kontrahenta pod wpływem alkoholu, podlega opodatkowaniu estońskim CIT - wynika z indywidualnej interpretacji.
Spółka opodatkowująca dochody ryczałtem od dochodów spółek (estońskim CIT) zajmuje się przygotowywaniem i dostarczaniem żywności dla odbiorców zewnętrznych. Na podstawie zawieranych umów spółka przygotowuje posiłki w zakładzie pracy danego klienta w ramach zbiorowego żywienia lub dostarcza klientowi gotowe posiłki przygotowane we własnym zakładzie w ramach usług cateringu. Umowy zawierane z kontrahentami przewidują możliwość nałożenia na spółkę kar umownych m.in. w sytuacji:
i w praktyce biznesowej zdarza się, że te kary są na spółkę nakładane. Spółka wystąpiła o indywidualną interpretację, aby uzyskać potwierdzenie, że takie kary nie stanowią wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą, a więc nie powinny podlegać opodatkowaniu estońskim CIT. We wniosku o interpretację argumentowała, że karom umownym nie można odmówić związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a bez działalności gospodarczej wydatki z tytułu kar w ogóle nie zostałyby poniesione. Wskazywała też, że podejmuje starania, aby przy dostarczaniu towarów lub świadczeniu usług należycie realizować postanowienia umów. Jednak w następstwie normalnego działania wynikającego z prowadzenia działalności zdarzają się wady dostarczanych produktów (np. zła gramatura) i wady wykonanych usług (np. opóźnienie dostawy posiłków z powodu korków), których nie da się całkowicie wyeliminować mimo zachowania należytej staranności. Niemożliwe jest też całkowite wyeliminowanie ryzyka spożycia alkoholu przez pracowników pomimo zachowania należytej staranności (spółka wyraźnie zakazuje pracownikom spożywania alkoholu przed pracą i w trakcie pracy), ponieważ stawiają się oni do pracy bezpośrednio w zakładzie pracy kontrahenta i dopiero tam może być skontrolowana ich trzeźwość.
Dodatkowo spółka poprosiła o potwierdzenie, że wydatkiem niezwiązanym z działalnością gospodarczą nie są składki ubezpieczeniowe opłacane przez spółkę z tytułu polisy OC chroniącej członków zarządu i kadrę menedżerską w razie wyrządzenia szkody w związku z wykonywaniem i pełnieniem funkcji zarządczych i kierowniczych.
Najlepszy i najprostszy sposób na PIT - Program e-pity®
Nie musisz znać się na PIT'ach i zmianach podatkowych. Oblicz wygodnie wysokość Twojego podatku PIT kompleksowo razem z wszystkimi ulgami, odliczeniami i kwotą wolną od podatku. Zadbaj o najwyższy i najszybszy zwrot podatku z PIT do 45 dni.
Po prostu oblicz Twój e-PIT w Programie e-pity 2025 i wyślij PIT online
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że to stanowisko jest prawidłowe tylko w części. W interpretacji przypomniał, że podatnik opodatkowany ryczałtem od dochodów spółek dokonuje wyliczenia oraz zapłaty podatku w oparciu o przepisy Rozdziału 6b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz że ryczałt od dochodów spółek nie posługuje się takimi pojęciami jak koszty uzyskania przychodów czy koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów. Jedną z podstaw opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek jest natomiast dochód odpowiadający wysokości wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą. To pojęcie nie zostało zdefiniowane w Rozdziale 6b ustawy o CIT. Jednak dokonując oceny wydatków można się posiłkować kwalifikacją wydatków do kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Wprawdzie pojęcie „wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą” nie jest tożsame z pojęciem „wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów”, jednak należy zwrócić uwagę na podobieństwo, jakie może je cechować. Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Te same cele powinny realizować wydatki związane z działalnością gospodarczą. Jedną z immanentnych cech działalności gospodarczej, która wyróżnia ją od innego rodzaju aktywności, jest bowiem jej zarobkowy charakter - podkreślił Dyrektor KIS.
Następnie w interpretacji wskazano, że wydatki poniesione przez spółkę z tytułu składek ubezpieczeniowych nie mają na celu osiągnięcia przychodów przez spółkę, lecz ochronę osób pełniących określone funkcje w spółce z tytułu ich osobistej odpowiedzialności. Spółka ponosi więc wydatek, który w żaden sposób nie przyczynia się do powstania po jej stronie przychodu czy zabezpieczenia lub zachowania źródła przychodu. Opłacane składki ubezpieczeniowe należy więc uznać za wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą.
Koszty kar umownych, które są związane z niezawinionymi opóźnieniami w realizacji usług lub nienależytym jej wykonaniem z powodu błędów, należy natomiast uznać za wydatki związane z działalnością gospodarczą spółki. Są bowiem wydatkami ponoszonymi w toku podstawowej działalności gospodarczej spółki, są związane z całokształtem prowadzonej działalności gospodarczej przez spółkę i wynikają z zawartych przez nią umów handlowych. Wykazują więc związek z podstawową działalnością gospodarczą prowadzoną przez spółkę.
Inaczej zostały natomiast zakwalifikowane kary umowne związane ze stawieniem się pracownika do pracy u kontrahenta pod wpływem alkoholu. Dyrektor KIS przypomniał, że Kodeks pracy daje pracodawcy szereg możliwości względem niezdyscyplinowanego pracownika: począwszy od nagany, grzywny, a kończąc na zwolnieniu dyscyplinarnym. Są to jednak kwestie związane z dyscypliną pracownika wobec pracodawcy i przestrzegania przez niego zasad i przepisów prawa pracy. Nie można ich odnieść wprost do prowadzenia działalności spółki, która działa w celu osiągnięcia zysku. Wydatki związane z zapłatą kary umownej w związku ze stawieniem się pracownika do zakładu pracy kontrahenta pod wpływem alkoholu nie służą osiąganiu przychodów ani zabezpieczaniu źródła przychodów, a tym samym stanowią wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą.
Kiedy kara umowna może być kosztem uzyskania przychodu
Źródło: indywidualna interpretacja 0111-KDIB1-1.4010.103.2026.4.LG z 7 maja 2026 r.