Aktualności
tel. serwisowy: 61 307 00 77 (08:00 - 20:00)
Wydatki, których poniesienie wynika z zawinienia podatnika, braku należytej staranności lub braku nadzoru nie mogą być zaliczane do kosztów podatkowych - uznał Dyrektor KIS w indywidualnej interpretacji.
Spółka przystąpiła do przetargu na sprzedaż nieruchomości gruntowej, wpłacając wadium w wysokości 10% ceny wywoławczej. Następnie została wyłoniona jako zwycięzca tego przetargu. Nie zawarła jednak umowy, gdyż w jej ocenie ogłoszenie o przetargu na sprzedaż nieruchomości mogło wprowadzać oferentów w błąd m.in przez fakt, że przeznaczenie nieruchomości i sposób jej zagospodarowania nie zostały w nim jednoznacznie określone. W konsekwencji spółka składając ofertę pozostawała w przekonaniu, że będzie uprawniona do wybudowania na nieruchomości budynku o określonych parametrach, gdy ostatecznie, na etapie uzyskiwania decyzji o warunkach zabudowy, okazało się to niemożliwe. Gdyby nie błąd, w jaki organizator przetargu wprowadził spółkę w zakresie możliwości zabudowy nieruchomości, nie złożyłaby ona oferty nabycia nieruchomości za faktycznie zaoferowaną cenę. Spółka złożyła oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli, jednak organizator przetargu odmówił zwrotu wadium. Spółka wystąpiła na drogę sądową, ale ani Wojewódzki Sąd Administracyjny, ani Naczelny Sąd Administracyjny nie przyznały jej racji.
W tej sytuacji spółka uznała, że wadium zostało utracone i jest nie do odzyskania. Wystąpiła więc o indywidualną interpretację, aby uzyskać potwierdzenie, że w przedstawionych okolicznościach wydatek w postaci utraconego wadium może stanowić dla niej koszt uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych. We wniosku argumentowała, że utrata wadium nastąpiła w wyniku okoliczności od niej niezależnych, przy dochowaniu należytej staranności, a wydatek ten był racjonalnie uzasadniony gospodarczo i związany z prowadzoną działalnością. Podkreśliła też, że odstąpienie od umowy było w pełni zasadne i pozwoliło uniknąć znacznej szkody majątkowej. Dodatkowo samo ogłoszenie o przetargu jej zdaniem należało uznać za nieważne z mocy prawa, ponieważ nie zawierało wszystkich przewidzianych przez ustawę elementów (sposobu zagospodarowania nieruchomości), a inne elementy zostały ustalone niezgodnie z prawem (przeznaczenie nieruchomości). Spółka spytała również, w którym roku podatkowym może ująć ten wydatek jako koszt podatkowy - w roku, w którym doszło do zapłaty wadium czy w roku, w którym zarząd spółki uznał, że jest ono nie do odzyskania.
Najlepszy i najprostszy sposób na PIT - Program e-pity®
Nie musisz znać się na PIT'ach i zmianach podatkowych. Oblicz wygodnie wysokość Twojego podatku PIT kompleksowo razem z wszystkimi ulgami, odliczeniami i kwotą wolną od podatku. Zadbaj o najwyższy i najszybszy zwrot podatku z PIT do 45 dni.
Po prostu oblicz Twój e-PIT w Programie e-pity 2025 i wyślij PIT online
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie zgodził się jednak ze stanowiskiem, że w opisanej sytuacji utracone wadium może stanowić koszt podatkowy. W interpretacji powołał się na treść przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, który definiuje pojęcie kosztów uzyskania przychodów i wśród przesłanek uznania wydatku za koszt wymienia:
Następnie wskazał, że na przeszkodzie do przyjęcia, iż wydatki poniesione na utracone wadium stanowią podatkowy koszt uzyskania przychodu, stoi brak wypełnienia przesłanki związanej z celowością wydatku, nakierowaniem go na osiągnięcie, zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodu. Celowym wydatkiem jest bowiem taki, który racjonalnie przyczynia się do osiągnięcia przychodu, ewentualnie zachowania lub zabezpieczenia jego źródła. Działania podatnika muszą więc mieć charakter pozytywny, wpływający na przychód podatkowy. Charakter kosztu podatkowego mają jedynie te wydatki, których poniesienie nie wynika z zawinienia podatnika, braku należytej staranności czy braku nadzoru. Natomiast poniesienie wydatku będącego rezultatem nienależytego postępowania nie chroni źródła przychodu ani nie zabezpiecza go przed uszczerbkiem, zaś brak staranności w prowadzeniu własnych spraw nie może skutkować prawem do pomniejszenia podstawy opodatkowania. Przyjęcie odwrotnego założenia prowadziłoby do sytuacji, w ramach której część odpowiedzialności za brak należytej staranności w prowadzeniu działalności gospodarczej przejmowałby na siebie Skarb Państwa poprzez zmniejszenie wysokości przysługującej mu daniny. Spółka jako podatnik ponosi ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej, a utracone wadium stanowi konsekwencję tego ryzyka, która nie może być przerzucana na Skarb Państwa poprzez pomniejszanie dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania - uznał Dyrektor KIS.
Kara za opóźnienie prac może być podatkowym kosztem
Źródło: indywidualna interpretacja 0111-KDIB1-3.4010.20.2026.1.JKU z 6 marca 2026 r.
