Aktualności
tel. serwisowy: 61 307 00 77 (08:00 - 20:00)
Gdy mimo istnienia źródła przychodu nie da się określić podstawy opodatkowania, nie ma też obowiązku zapłaty podatku - wynika z indywidualnej interpretacji.
Podatniczka w listopadzie 2025 r. nabyła spadek po swoim zmarłym partnerze. W skład tego spadku weszła nieruchomość, którą mężczyzna nabył od swojej ciotki na podstawie umowy o dożywocie zawartej w sierpniu 2025 r. Własność nieruchomości została na niego przeniesiona w zamian za zapewnienie ciotce i jej mężowi dożywotniego utrzymania. Podatniczka jako spadkobierczyni wstąpiła w prawa i obowiązki spadkodawcy, w tym w obowiązki wynikające z umowy dożywocia, jednak nie jest w stanie ich pełnić ze względu na swoją trudną sytuację osobistą i zdrowotną. Ustaliła więc z ciotką zmarłego partnera, że umowa o dożywocie zostanie notarialnie rozwiązana - za zgodą obu stron, bez dodatkowych świadczeń finansowych - a własność nieruchomości wróci na rzecz ciotki zmarłego. Ta czynność jest zaplanowana na pierwszą połowę roku 2026.
Podatniczka wystąpiła o indywidualną interpretację, aby dowiedzieć się, jakie będą konsekwencje rozwiązania umowy o dożywocie w zakresie:
Najlepszy i najprostszy sposób na PIT - Program e-pity®
Nie musisz znać się na PIT'ach i zmianach podatkowych. Oblicz wygodnie wysokość Twojego podatku PIT kompleksowo razem z wszystkimi ulgami, odliczeniami i kwotą wolną od podatku. Zadbaj o najwyższy i najszybszy zwrot podatku z PIT do 45 dni.
Po prostu oblicz Twój e-PIT w Programie e-pity 2025 i wyślij PIT online
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie zgodził się ze stanowiskiem podatniczki, że w związku z planowanym rozwiązaniem umowy o dożywocie nie powstanie po jej stronie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nie dojdzie do odpłatnego zbycia nieruchomości ani do uzyskania jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego. W interpretacji wskazał, że skoro zawarcie umowy o dożywocie powoduje przeniesienie własności nieruchomości z jednoczesnym obciążeniem nieruchomości prawem dożywocia, to niewątpliwie w takim przypadku dochodzi do zbycia nieruchomości. Z kolei rozwiązanie umowy o dożywocie powoduje przeniesienie własności nieruchomości z powrotem na dożywotnika. Należy więc to potraktować jako nabycie przez niego nieruchomości. Tymczasem, zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odpłatne zbycie nieruchomości jest, co do zasady, źródłem przychodu, a podatek dochodowy od odpłatnego zbycia nieruchomości, zgodnie z art. 30e ust. 1 ustawy o PIT, wynosi 19% podstawy obliczenia podatku. Tą podstawą jest różnica pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości a kosztami uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia.
Dyrektor KIS zauważył następnie, że chociaż umowa dożywocia jest umową wzajemną, w której świadczenie jednej strony jest odpowiednikiem świadczenia drugiej i subiektywnie biorąc mają one charakter ekwiwalentny, to czas trwania świadczeń w umowie dożywocia może być różny. Niemożliwe jest więc określenie ich wartości rynkowej. Dotyczy to również sytuacji, w której, w związku z rozwiązaniem umowy dożywocia, przeniesienie własności nieruchomości następuje w zamian za zrzeczenie się przez dożywotnika wszystkich świadczeń wynikających z zawartej umowy dożywocia. Skoro podstawą opodatkowania jest różnica pomiędzy przychodem a kosztami, to każdy z tych elementów musi cechować się odpowiednio wysokim stopniem precyzji i określoności.
W analizowanej sprawie przeniesienie prawa własności nieruchomości na podstawie umowy rozwiązującej umowę o dożywocie w zamian za zrzeczenie się przez dożywotnika z wszystkich świadczeń wynikających z zawartej umowy dożywocia stanowi źródło przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT. Jednak niemożliwe będzie określenie podstawy opodatkowania, a to oznacza, że podatniczka nie będzie zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Jednak stanowisko podatniczki zostało ocenione jako nieprawidłowe, gdyż brak obowiązku zapłaty podatku nie wynika z braku przysporzenia majątkowego, tylko z niemożliwości precyzyjnego ustalenia podstawy opodatkowania.
Odpowiadając na pytanie dotyczące podatku od spadków i darowizn Dyrektor KIS wskazał, że katalog tytułów nabycia podlegających opodatkowaniu tym podatkiem, określony w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest katalogiem zamkniętym. Jeżeli dana czynność nie została w nim wymieniona, to nie będzie podlegać opodatkowaniu tym podatkiem. Jeżeli rozwiązanie umowy dożywocia nie przybierze żadnej z form wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy, to czynność ta nie będzie podlegała opodatkowaniu. Dodatkowo Dyrektor KIS podkreślił, że obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn ciąży na podmiocie nabywającym. Dlatego wnioskodawczyni, jako strona dokonująca przekazania własności nieruchomości, nie może być podatnikiem z tego tytułu.
Także w podatku od czynności cywilnoprawnych obowiązuje zasada enumeratywnego określenia czynności, które mu podlegają. Katalog takich czynności został określony w art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Dodatkowo podatkowi podlegają zmiany umów z tego katalogu, jeżeli powodują podwyższenie podstawy opodatkowania oraz orzeczenia sądów i ugody, jeżeli wywołują takie same skutki prawne jak czynności cywilnoprawne wymienione w katalogu. Skoro rozwiązanie umowy dożywocia nie przybierze żadnej z form wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC, to taka czynność nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Również w tym przypadku Dyrektor KIS podkreślił, że obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych ciąży, co do zasady, na podmiocie nabywającym. Wnioskodawczyni, jako strona przekazująca własność nieruchomości, nie może więc być podatnikiem z tego tytułu.
Wypłata renty nie wiąże się z uzyskiwaniem przychodów
Źródło: indywidualne interpretacje 0112-KDSL1-1.4011.777.2025.4.DS z 16 lutego 2026 r., 0111-KDIB2-3.4015.448.2025.3.JKU z 17 lutego 2026 r., 0111-KDIB2-3.4014.763.2025.3.JKU z 17 lutego 2026 r.
