Choć, co do zasady, w prawie podatkowym przyjmuje się nakaz literalnej wykładni jego przepisów, to jednak nie może ona przebiegać w sposób, który prowadzi do naruszenia zagwarantowanych podatnikowi podstawowych praw i przeczy istocie podatku dochodowego - uznał WSA w Gdańsku.

Sąd zajmował się skargą na indywidualną interpretację, wydaną na wniosek spadkobiercy, który w sierpniu 2018 r. na podstawie testamentu nabył w spadku po swojej matce spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Wnioskodawca ustalił z bratem, że mieszkanie sprzeda, a po sprzedaży zapłaci mu należny zachowek. Mieszkanie zostało sprzedane w listopadzie 2018 r., a więc przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Kwotę, która pozostała mu do dyspozycji po uwzględnieniu kosztów pogrzebu i zapłaceniu zachowku, wnioskodawca przeznaczył na własne potrzeby mieszkaniowe. We wniosku o indywidualną interpretację spadkobierca postawił tezę, że wydatki związane z poniesionymi kosztami pogrzebu oraz zapłatą zachowku stanowią koszt uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia tej nieruchomości.

Najlepszy i najprostszy sposób na PIT - Program e-pity®
Nie musisz znać się na PIT'ach i zmianach podatkowych. Oblicz wygodnie wysokość Twojego podatku PIT kompleksowo razem z wszystkimi ulgami, odliczeniami i kwotą wolną od podatku. Zadbaj o najwyższy i najszybszy zwrot podatku z PIT do 45 dni.
Po prostu oblicz Twój e-PIT w Programie e-pity 2025 i wyślij PIT online

Innego zdania był jednak Dyrektor KIS, który w interpretacji wskazał, że w opisanym stanie faktycznym koszty uzyskania przychodu należy ustalić na podstawie art. 22 ust. 6d ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2019 r. Ponieważ we wskazanych w tym przepisie kryteriach nie mieściły się koszty pogrzebu ani koszty zachowku (wartość spłaconego długu spadkowego), to wnioskodawca nie może ich uwzględnić w kosztach uzyskania przychodu. W interpretacji wskazano też, że wprawdzie od 1 stycznia 2019 r. przepisy zmieniły się na korzystniejsze dla podatników, jednak znowelizowany przepis ma zastosowanie tylko do stanów faktycznych zaistniałych od dnia 1 stycznia 2019 r. 

Nowe limity od spadków i darowizn

Skarga na tę interpretację trafiła do WSA w Gdańsku, który w swoim orzeczeniu powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2007 r. (sygn. III CZP 8/07). W jej uzasadnieniu stwierdzono, że w sytuacji, w której ścisłe, literalne zinterpretowanie przepisu ustawy uniemożliwiałoby sensowne jego zastosowanie bądź prowadziło do zniekształcenia lub wypaczenia jego treści, obowiązkiem organu stosującego prawo jest sięganie do innych sposobów wykładni. W analizowanej sytuacji zastosowanie wykładni językowej sprawiłoby, że podatnik musiałby zapłacić podatek od kwoty przychodu wynikającej z umowy sprzedaży nieruchomości, mimo że uzyskane przez niego rzeczywiste przysporzenie było mniejsze o wartość kwoty zapłaconej z tytułu kosztu pogrzebu spadkodawcy oraz zapłaty zachowku na rzecz osoby uprawnionej. WSA w Gdańsku wskazał, że podatnik nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji funkcjonowania w systemie prawnym norm sprzecznych z ogólnymi zasadami prawa podatkowego oraz logiką i zaskarżoną interpretację uchylił.

Źródło: interpretacja indywidualna 0114-KDIP3-1.4011.474.2023.2.MZ z 14 lipca 2023 r., wyrok WSA w Gdańsku I SA/Gd 861/23

Pozostałe wiadomości z roku: 2023

autor: Redakcja e-pity.pl

Treść powyższego artykułu została przygotowana przez ekspertów z dziedziny podatków i prawa. W skład redakcji chodzą osoby czerpiące wiedzę z bieżącej praktyki zawodowej, będące od wielu lat zaangażowane w pracę nad komentowaniem i opiniowaniem przepisów prawno - podatkowych.

Poznaj pełen skład naszej redakcji.

tytuł artykułu: Wykładnia językowa nie może wypaczać sensu przepisów

Wspieramy OPP
Fundacja Dzieciom z Uposledzeniem Umysłowym ”Agnieszka”
Fundacja ”Dom Nadziei”
Stowarzyszenie na Rzecz Dzieci ze Złożoną Niepełnosprawnością”Potrafie więcej”
Fundacja ”Dr Clown”
Fundacja Dzieciom POMAGAJ
Stowarzyszenie na TAK
Fundacja Promyk Słońca
Stowarzyszenie Amazonek Stokrotka
Stowarzyszeniem  pomocy osobom niepełnosprawnym „Bez Barier”
Diecezjalna Fundacja Obrony Życia w Opolu
Fundacja Serce Dziecka im. Diny Radziwiłłowej
Stowarzyszenie Rodzin ”Zdrowie Psychiczne”
Stowarzyszenie Na Rzecz Rozwoju Psychiatrii i Opieki Środowiskowej
Towarzystwo Przyjaciół Dzieci  ”Helenów”
Koło Polskiego Stowarzyszenia na rzecz osób z upośledzeniem umysłowym w Gorzowie Wlkp.
Fundacja Służby Rodzinie ”Nadzieja”