Kary umowne mogą stanowić koszt uzyskania przychodu, jeżeli istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy poniesionym kosztem a potencjalnym przychodem, a ustawa nie zabrania uznawania tych kar za koszty uzyskania przychodu

Z wnioskiem o indywidualną interpretację podatkową wystąpił podatnik, który prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i zajmuje się produkcją wyrobów m.in. z drewna okrągłego, zakupionego w różnych Nadleśnictwach Lasów Państwowych. W opisie stanu faktycznego wnioskodawca wskazał, że przetargi na ten rodzaj drewna odbywają się z półrocznym wyprzedzeniem. Firma podatnika zawarła na II półrocze 2022 r. umowy z poszczególnymi Nadleśnictwami na zakup tego surowca.

4 marca 2022 r. w zakładzie należącym do podatnika miał miejsce pożar, który zniszczył budynek suszarni wraz z wyposażeniem tak, że niemożliwa była jego naprawa. Aby uruchomić produkcję, zamówiono nową suszarnię, jednak ze względu na sytuację na rynku jej dostawa przesunęła się na początek 2023 r. W tej sytuacji podatnik musiał zmniejszyć produkcję, co oznaczało zmniejszenie zapotrzebowania na surowiec. Dodatkowo pojawiła się możliwość zakupu drewna ze znacznie tańszych źródeł. W efekcie odbiór drewna od Nadleśnictwa byłby nieopłacalny i ekonomicznie nieuzasadniony, nawet po uwzględnieniu kary umownej.

Nieodebranie wylicytowanego drewna w drugim półroczu 2022 r. spowodowało naliczenie kar umownych przez Nadleśnictwa. Otrzymane noty księgowe obciążające podatnika karą umowną zapłacone zostały 7 lutego 2023 r.

We wniosku o indywidualną interpretację podatkową podatnik postawił tezę, że ta kara umowna będzie stanowiła koszt uzyskania przychodu w dacie poniesienia, czyli w momencie ujęcia kosztu w księgach rachunkowych.

Koszty uzyskania przychodu

Najlepszy i najprostszy sposób na PIT - Program e-pity®
Nie musisz znać się na PIT'ach i zmianach podatkowych. Oblicz wygodnie wysokość Twojego podatku PIT kompleksowo razem z wszystkimi ulgami, odliczeniami i kwotą wolną od podatku. Zadbaj o najwyższy i najszybszy zwrot podatku z PIT do 45 dni.
Po prostu oblicz Twój e-PIT w Programie e-pity 2025 i wyślij PIT online

Organ podatkowy w uzasadnieniu interpretacji 0113-KDIPT2-1.4011.288.2023.1.HJ przypomniał, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Aby poniesiony przez podatnika wydatek mógł być uznany za koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione łącznie następujące warunki:

  • wydatek został poniesiony przez podatnika,
  • jest definitywny (rzeczywisty), a więc jego wartość nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
  • pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
  • został poniesiony w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
  • został należycie udokumentowany,
  • nie może znajdować się w grupie wydatków, których - zgodnie z art. 23 ust 1. tej ustawy - nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Jak wyjaśnia dalej Dyrektor KIS, ten przepis uniemożliwia zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wszelkich kar umownych i odszkodowań wypłaconych z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług, niezależnie od tego czy odpowiedzialność dłużnika została oparta na zasadzie winy, czy na zasadzie ryzyka. Jednak kary umownej za niezrealizowanie umowy - w tym przypadku za nieodebranie umówionej ilości drewna - ustawodawca nie uwzględnił w tym katalogu.

Dyrektor KIS doszukał się też związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionym kosztem a potencjalnym przychodem. Uznał, że w opisanej przez podatnika sytuacji decyzja dotycząca poniesienia wydatku w postaci kary umownej jest racjonalna i gospodarczo uzasadniona. W przedstawionych okolicznościach odbiór drogiego drewna mógłby doprowadzić do utraty płynności finansowej firmy, a tym samym do straty finansowej. Zapłata kar umownych wraz z kosztem nabycia surowca z tańszych źródeł jest ekonomicznie korzystniejsza niż odbiór drewna zgodnie z zawartą umową. Kara umowna zapłacona przez przedsiębiorcę ma więc związek przyczynowo-skutkowy z osiąganymi przez niego przychodami z prowadzonej działalności gospodarczej. Dlatego, w okolicznościach przedstawionych w opisie stanu faktycznego, kara za nieodebranie drewna przez przedsiębiorcę może stanowić koszt uzyskania przychodów na podstawie art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

PIT 36, PIT 36l

Pozostałe wiadomości z roku: 2023

autor: Redakcja e-pity.pl

Treść powyższego artykułu została przygotowana przez ekspertów z dziedziny podatków i prawa. W skład redakcji chodzą osoby czerpiące wiedzę z bieżącej praktyki zawodowej, będące od wielu lat zaangażowane w pracę nad komentowaniem i opiniowaniem przepisów prawno - podatkowych.

Poznaj pełen skład naszej redakcji.

tytuł artykułu: Kara umowna może być kosztem podatkowym

Wspieramy OPP
Fundacja Dzieciom z Uposledzeniem Umysłowym ”Agnieszka”
Fundacja ”Dom Nadziei”
Stowarzyszenie na Rzecz Dzieci ze Złożoną Niepełnosprawnością”Potrafie więcej”
Fundacja ”Dr Clown”
Fundacja Dzieciom POMAGAJ
Stowarzyszenie na TAK
Fundacja Promyk Słońca
Stowarzyszenie Amazonek Stokrotka
Stowarzyszeniem  pomocy osobom niepełnosprawnym „Bez Barier”
Diecezjalna Fundacja Obrony Życia w Opolu
Fundacja Serce Dziecka im. Diny Radziwiłłowej
Stowarzyszenie Rodzin ”Zdrowie Psychiczne”
Stowarzyszenie Na Rzecz Rozwoju Psychiatrii i Opieki Środowiskowej
Towarzystwo Przyjaciół Dzieci  ”Helenów”
Koło Polskiego Stowarzyszenia na rzecz osób z upośledzeniem umysłowym w Gorzowie Wlkp.
Fundacja Służby Rodzinie ”Nadzieja”