Oprócz składek na ubezpieczenie społeczne podatnicy uzyskujący przychody mogą być zobowiązany do zapłaty do ZUS składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zasadą jest, że składka uzależniona jest od wartości przychodu (lub dochodu). W szeregu przypadkach podstawą jej ustalenia jest kwota stała, uzależniona od średniego wynagrodzenia, którego wysokość wskazuje GUS. 

Prawo do odliczenia zapłaconej składki w zeznaniu podatkowym PIT zmienia się znacząco w 2022 r. W efekcie składki na ubezpieczenie zdrowotne:

  • zapłacone przez podatnika lub pobrane z jego wynagrodzenia do końca 2021 r. odliczane były w deklaracji rocznej oraz przy poborze zaliczek na podatek - od podatku, w wysokości do 7,75% podstawy ich ustalenia,
  • zapłacone w okresie 1.01.2022 - 30.06.2022 mogą być odliczone od dochodu będącego podstawą dla zaliczek na podatek opłacanych w okresach od 1.07.2022 r.  lub w deklaracji rocznej - ale wyłącznie w przypadku opodatkowanych liniowo, kartą podatkową lub ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (prawo odliczenia wstecz),
  • zapłacone w okresie od 1.07.2022 mogą zostać odliczone od dochodu na bieżąco lub w deklaracji rocznej - ale wyłącznie w przypadku opodatkowanych liniowo, kartą podatkową lub ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.  
Policz dokładnie składki zdrowotne w Programie e-pity 2022
Nie musisz liczyć składek ZUS i zdrowotnych w PIT za 2022 ręcznie. Sprawdź wysokość Twojego odliczenia składek ZUS i zdrowotnych oraz zwrot podatku kompleksowo, także z uwzględnieniem nowej kwoty wolnej od podatku w PIT.
Odliczenia składek ZUS i zdrowotnych wylicz w Programie e-pity 2022 i wyślij Twój PIT online

Składki na ubezpieczenie zdrowotne opłacane są:

  • na własne ubezpieczenie zdrowotne,
  • na ubezpieczenie zdrowotne osoby współpracującej,
  • na ubezpieczenie zatrudnionej osoby.

Składka zdrowotna etat odliczenie

Począwszy 2022 r. płatnik w PIT-11 nie wykaże składki na ubezpieczenie zdrowotne, która w poprzednich latach podlegałaby odliczeniu przez osobę zatrudnioną. Podobnie, zasada odliczenia 7,75% nie będzie obowiązywała w rozliczeniach roku 2022.  

Składka pozostaje obciążeniem przedsiębiorcy tzn. że będzie on ją zaliczał do własnych kosztów podatkowych jako element wynagrodzenia brutto osoby zatrudnionej (o ile tylko przedsiębiorca wybiera formę opodatkowania, w której rozliczane są koszty podatkowe)

Składka zdrowotna współpracujący odliczenie

W przypadku osoby współpracującej z przedsiębiorcą, w rozliczeniu podatkowym tych osób począwszy od 2022 r. składka zdrowotna nie obniża wysokości zobowiązań podatkowych i nie wpływa na wartości jakie znajdą się w zeznaniu PIT. Nie należy tej składki tak jak w latach poprzednich, wprowadzać do deklaracji PIT, nie będzie ona również widoczna w PIT-11 otrzymywanym przez takie osoby od przedsiębiorcy. 

Składka pozostaje obciążeniem przedsiębiorcy tzn. że będzie on ją zaliczał do własnych kosztów podatkowych jako element wynagrodzenia brutto osoby współpracującej (o ile tylko przedsiębiorca wybiera formę opodatkowania, w której rozliczane są koszty podatkowe).

Składki zdrowotne u przedsiębiorcy / samozatrudnionego / prowadzącego działalność gospodarczą

W zależności od rodzaju składek podatnik może z nimi postąpić w różny sposób. 

  • W przypadku prowadzącego działalność gospodarczą opodatkowaną liniowo, podatnik może:
    • zaliczyć zapłaconą za siebie składkę oraz składkę zapłaconą za osobę współpracującą do kosztów uzyskania przychodów
    • odliczyć taką składkę od podstawy opodatkowania.

Wysokość składek zdrowotnych można sprawdzić tutaj.

Łączna wysokość tych składek zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów lub odliczonych od dochodu nie może przekroczyć w roku podatkowym 8.700 zł. Limit jest jeden, łączny, przy czym bez znaczenia jest, za ile osób współpracujących podatnik opłaca składki oraz ile rodzajów działalności gospodarczej podatnik wykonuje (w formie działalności indywidualnej lub w formie spółek). Odliczenie dopuszczalne jest wyłącznie z tytułu składek opłacanych z tytułu działalności opodatkowanej liniowo - oznacza to, że jeśli podatnik opłaca dodatkowo składki z innych tytułów niż tak opodatkowana działalność gospodarcza (np. działy specjalne produkcji rolnej, działalność w formie jednoosobowej spółki z o.o.), to tych pozostałych składek nie może odliczyć od podstawy ustalenia podatku dla prowadzonej działalności gospodarczej. 

Odliczenie dotyczyć może wyłącznie składek zapłaconych w roku podatkowym na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1285, z późn. zm.). Oznacza to, że składki nienależne, lecz zapłacone nie mogą stanowić podstawy do odliczenia. W efekcie nie można prowadzić nadwyżek w opłacaniu składek i odliczać ich w związku z brakującą kwotą limitu 8.700 zł. w danym roku. W efekcie:

  • nie ma możliwości, aby składka była opłacona przed końcem miesiąca, za który jest należna i jednocześnie stanowiła podstawę odliczenia już w tym samym miesiącu,
  • składka zaległa stanowi składkę ustaloną na podstawie w/w ustawy co oznacza, że może być odliczana w roku (w tym w miesiącu, w okresie), w którym zostanie zapłacona,
  • podatnik nie traci prawa odliczenia jeśli składkę opłaca z opóźnieniem,
  • składka należna a niezapłacona nie może stanowić kosztu lub nie może być odliczona.  

Rodzaj podmiotu, za który płacone są składki

wysokość odliczenia 

zatrudniony (praca, zlecenie, dzieło)

składka nie może być kosztem uzyskania przychodu

samozatrudniony - liniowiec

do wysokości 8700 zł 

samozatrudniony - ryczałt

50% kwoty składki zapłaconej (faktycznie należnej w danym momencie i zapłaconej)

wspólnik spółki jednoosobowej

nie stanowią kosztu, nie można ich odliczyć jako ulgi podatkowej

każdy ze wspólników spółki komandytowej

nie stanowią kosztu, nie można ich odliczyć jako ulgi podatkowej

komplementariusz spółki komandytowo - akcyjnej

nie stanowią kosztu, nie można ich odliczyć jako ulgi podatkowej

wspólnik wieloosobowej spółki z o.o.

składka zdrowotna nie występuje

wspólnik spółki cywilnej i jawnej

jak przedsiębiorca - w zależności od przyjętej metody opodatkowania może być zaliczona do kosztów lub odliczana

dobrowolna składka zdrowotna

bez prawa odliczenia składki

twórca, artysta

bez prawa do odliczenia składki

W przypadku składki zdrowotnej, którą przedsiębiorca zaliczy do kosztów podatkowych, jej wysokość obniży przychód, a zatem stanie się podstawą do niższej ostatecznej kwoty dochodu. Oznacza to, że płacąc składkę za kolejny okres przedsiębiorca będzie ją obliczał od kwoty niższej niż pierwotnie zakładana (niższej względu na wcześniej zapłaconą składkę zdrowotną, podstawą ustalenia skłądki zdrowotnej jest bowiem dla opodatkowanych liniowo - dochód). Jeśli przedsiębiorca te składki odliczy od dochodu zamiast wprowadzić je w koszty uzyskania przychodów - dochód w kolejnych okresach nie zostanie obniżany o składkę. Podstawa ustalenia składki zdrowotnej w kolejnych okresach będzie zatem wyższa w porównaniu do podstawy ze składką wprowadzoną do kosztów. 

Nie ma możliwości, aby składki zapłacone przenieść do odliczenia na kolejny rok. Odliczenia dokonujemy w roku, w którym doszło do zapłaty składek. Podobnie wygląda sytuacja z rozliczeniem składki w kosztach uzyskania przychodów  jej zaliczenie w koszty następuje w roku, w którym składka należna zostanie faktycznie zapłacona.    

Do kosztów przedsiębiorcy zalicza się wynagrodzenie brutto pracowników. Oznacza to, że składka, która obciąża wynagrodzenie brutto (zawarta jest w tym wynagrodzeniu, bo potem obciąża ona pracownika i on finansuje ją z wynagrodzenia brutto) trafia do kosztów uzyskania przedsiębiorcy. W efekcie również na dochód pośrednio wpływa składka zdrowotna pracowników i innych osób zatrudnionych przez przedsiębiorcę. Składka ta co prawda nie jest dodatkowo “odliczana” ale jao wynagrodzenie brutto - będzie stanowiła podstawę zarówno do niższego podatku przedsiębiorcy, jak i niższej zdrowotnej (ze względu na odpowiednio obniżony dochód o wynagrodzenie brutto pracownika). O ile niezapłacone składki nie mogą być odliczane od podatku podatnika za własne ubezpieczenie zdrowotne, to w przypadku składek za osoby zatrudnione w części finansowanej z wynagrodzenia brutto - dopuszczalne jest ich zaliczenie do kosztów już w miesiącu, gdy są one należne, lecz nie zostały jeszcze przekazane do urzędu skarbowego. W tym wypadku obowiązkowe jest aby wynagrodzenie zostało wypłacone w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy. Wypłata po terminach powoduje, że składka zdrowotna (a w zasadzie całe wynagrodzenie brutto) stanie się kosztem w okresie, w którym zostanie ono zapłacone na rzecz pracownika. 

  • W przypadku prowadzącego działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych 

Podatnik może odliczyć składkę od przychodu. Ze względu na to, że podstawą do ustalenia podatku ryczałtowego jest przychód po odjęciu odpowiednich ulg i odliczeń, odliczenie zapłaconej za siebie i za osoby współpracujące składki zdrowotnej wpływa wyłącznie na podatek, ale nie wpływa na wartość podstawy do ustalenia kolejnych składek zdrowotnych. 

Odliczenie obejmuje wyłącznie 50% składek na ubezpieczenie zdrowotne zapłaconych w roku podatkowym na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1285, z późn. zm.):

1) z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych,
2) za osoby współpracujące z podatnikiem opodatkowanym w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych

Nie można odliczać składek opłaconych z działalności gospodarczej od innych rodzajów przychodów opodatkowanych ryczałtem. W przypadku wielu rodzajów działalności gospodarczej składka opłacona ryczałtem odliczana może być wyłącznie od działalności opodatkowanej ryczałtem - przychody z kolejnej działalności tej samej osoby opodatkowane liniowo lub według skali nie mogą być obniżone o taką składkę.   

Najlepszy sposób na Twoje ulgi i odliczenia w PIT to Program e-pity
Nie musisz liczyć ulgi i odliczeń w PIT za 2022 ręcznie. Sprawdź wysokość Twoich ulgi, odliczeń i zwrotu podatku kompleksowo, także z uwzględnieniem nowej kwoty wolnej od podatku w PIT.
Ulgi i odliczenia wylicz w Programie e-pity 2022 i wyślij swój PIT 2022 online »

Składki nienależne, lecz zapłacone nie mogą stanowić podstawy odliczenia. W efekcie nie można prowadzić nadwyżek w opłacaniu składek i odliczać ich w związku ze zbyt wysokim ryczałem. Dodatkowo:

  • nie ma możliwości, aby składka była opłacona przed końcem miesiąca, za który jest należna i jednocześnie aby trafiła do odliczenia za taki miesiąc,
  • składka zaległa stanowi składkę ustaloną na podstawie przepisów prawa co oznacza, że może być odliczana w roku (w tym w miesiącu, w okresie), w którym zostanie zapłacona, nawet jeśli ta zapłata nastąpi po ustawowym terminie,
  • podatnik nie traci prawa odliczenia jeśli składkę opłaca z opóźnieniem,
  • składka należna a niezapłacona nie może stanowić kosztu lub nie może być odliczona. 

W przypadku podatników opodatkowanych ryczałtem

  • W przypadku prowadzącego działalność gospodarczą opodatkowaną według skali podatkowej (12%,32%) 

Nie ma możliwości zaliczyć własnych składek zdrowotnych oraz składek osoby współpracującej do kosztów uzyskania przychodów lub odliczyć ich od dochodu / podatku.

Jedyną możliwością jest rozliczenie w kosztach składki zdrowotnej za pracowników i osoby zatrudnione. Do kosztów przedsiębiorcy zalicza się wynagrodzenie brutto pracowników. Oznacza to, że składka, która obciąża wynagrodzenie brutto (zawarta jest w tym wynagrodzeniu, bo potem obciąża ona pracownika i on finansuje ją z wynagrodzenia brutto) trafia do kosztów uzyskania przedsiębiorcy. W efekcie również na dochód pośrednio wpływa składka zdrowotna pracowników i innych osób zatrudnionych przez przedsiębiorcę. Składka ta co prawda nie jest dodatkowo “odliczana” ale jao wynagrodzenie brutto - będzie stanowiła podstawę zarówno do niższego podatku przedsiębiorcy, jak i niższej zdrowotnej (ze względu na odpowiednio obniżony dochód o wynagrodzenie brutto pracownika). O ile niezapłacone składki nie mogą być odliczane od podatku podatnika za własne ubezpieczenie zdrowotne, to w przypadku składek za osoby zatrudnione w części finansowanej z wynagrodzenia brutto - dopuszczalne jest ich zaliczenie do kosztów już w miesiącu, gdy są one należne, lecz nie zostały jeszcze przekazane do urzędu skarbowego. W tym wypadku obowiązkowe jest aby wynagrodzenie zostało wypłacone w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy. Wypłata po terminach powoduje, że składka zdrowotna (a w zasadzie całe wynagrodzenie brutto) stanie się kosztem w okresie, w którym zostanie ono zapłacone na rzecz pracownika. 

  • W przypadku prowadzącego działalność gospodarczą opodatkowaną kartą podatkową

Podatek dochodowy w formie karty podatkowej, podatnik obniża o kwotę stanowiącą 19% składki na ubezpieczenie zdrowotne zapłaconej w roku podatkowym zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W efekcie zapłacona składka zdrowotna może zostać odliczona od podatku i wykazana na PIT-16A. 

Kilka działalności a składki na ubezpieczenie zdrowotne limity

Dopuszczalnym jest łączenie działalności gospodarczej opodatkowanej liniowo oraz działalności w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. W efekcie może dojść do zbiegu limitów składek. Sytuacja ta ma miejsce w szczególności, gdy podatnik prowadzi działalność w spółce cywilnej lub jawnej w formie ryczałtu oraz prywatnie - działalność indywidualną. 

W takiej sytuacji limity należy rozpatrywać osobno, a składki - płacić od każdego z tytułów do prowadzenia działalności gospodarczej niezależnie. 

Podobnie prowadzenie kilku form działalności w ramach jednego systemu opłącania podatku nie zmienia lub nie powiela limitów podatkowych. W przypadku:

  • podatku liniowego bez znaczenia pozostaje, jaką ilość działalności gospodarczej podejmuje podatnik, obowiązującym jest jeden łączny limit 8.700 zł jednak obejmuje on wyłącznie,
  • podatku ryczałtowego, karty podatkowej - limit odliczenia to odpowiednio 50% i 19% składki zapłaconej. 
2022-08-10

Zdrowotna a spółki komandytowe, s.k.a. i z o.o. Nowe reguły nie dla wspólników

Przedsiębiorczość w formie spółek bywa mniej korzystna niż w formie jednoosobowej - przynajmniej tak można wywnioskować z przepisów nowego ładu.

2022-08-03

Diety i rozliczenia delegacji w podróży służbowej od 15 lipca 2022 r.

Począwszy od 15 lipca 2022 r. obowiązywać zaczynają nowe limity kwot wypłacanych w krajowych i zagranicznych podróżach służbowych. W efekcie dochodzi do zmiany wysokości diet oraz świadczeń za hotel (w tym ryczałt za hotel), za dojazd, za bagaż, za śniadanie, obiad, kolację w podróży służbowej.

2022-07-20

Składka zdrowotna a ryczałt od lipca 2022 r.

Zupełnie odmienne od literalnego brzmienia przepisów prawa stanowisko zdaje się przedstawiać część organów ZUS w przypadku opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Wspieramy OPP

Nasi partnerzy

Polityka Plików Cookies i Profilowanie:

W Serwisie Internetowym używamy technologii w celu świadczenia najwyższej jakości usług drogą elektroniczną. Administratorem Twoich danych jest e-file sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w Poznaniu (60-461), ul. Jeziorańska 12. Klikając “Akceptuję” zgadzasz się na profilowanie, tj. przetwarzanie danych osobowych przez e-file, polegające na automatycznej analizie Twoich interakcji w Serwisie. Korzystamy z Plików Cookies - czytaj więcej.

Akceptuję